Cumartesi 7 Aralık 2019
Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet

geceSeni görmeseydik yıldızlar hakkında fikrimiz olabilir miydi?

Yıldızlar ki tarhlarının papatyalarıdır, ay ki bahçende yüzen sihirli bir nûr havuzudur, şimşekler ki sahralarının taşmasıyla kuruması bir olan icazkâr selleridir ve bunların hepsi de ışık ve hararetten yapılmış, ele avuca sığmaz, havsalaya girmez esrarengiz süsler, sihirlerdir.

... 

Gece suya vuran ateş, göğe akseden alev, pencerelerden sokağa düşen aydınlık kadar mânidar hiçbir levha veya resim, hiçbir sanat şaheseri var mıdır?
...
Gündüz ne kadar çiğ ve keskin başlar, ne kadar kamaştırıcı ve ruhaniyetsizdir! Gece ise bizi itina ile, ağır ağır, sinesinde sarar, sarmalar, ruha uhreviyetle dolar. Gece olunca kendi benliğimizle karşı karşıya kaldığımızı görürüz; gündüzün her şey yalancı bir ışık oyunuydu; ziya bolluğunda görüyoruz zannederek koşuşan körler, sersemlerdik. Oh, işte gece oluyor, gözlerimizi loşluk okşamaya başladı, gönlümüze karanlığın ruhu indi, kendimize gelir, kendimizi bulur gibi oluyoruz. Artık neşemiz hakîki neşe, derdimiz hak'ıki derttir. Güneşin hokkabazlığı bunları tağşiş edemez. 


Hem, geceler ahlâkımızın asıl miyarlarıdır. İyiler geceleyin daha iyi olur, fenalar daha fena. İnsan, vicdanının şûlesini ve dimağının fosforunu ancak gecelerin karanlığı içinde görebiliyor.
Ey gece, ey sevgililer mahbubesi ve çiftler nedimesi gece!
Sensiz, bütün aşklardan bir şey eksilecekti. Ve büyük sevdalar ise cins hırsından ibaret kalacaktı. Sevgiye ulviyet ve kahramanlık tadı ve tehlike veren sensin!
"Ya Leyl!" diye Allah'a şükreden badiye geceleri olmasaydı sahralar şiiri ve aşkı nereden tadacaktı?
...
Gece denilen kaynaktan çıktık, menbaımız odur ve mansabımız da yine gece dediğimiz umman olacaktır.
Kâinatta lâyezal olarak seni görüyoruz ey daimî varlık ve daimî yokluk! Yalnız biz değil, bir gün bütün ışıklar, güneşler ve kehkeşanlar senin nihayetsiz âğuşunda eriyip yok olacak; sana karışacak! Asıl rahim sensin ve asıl medfen yine sen olacaksın!

Geceye Kaside / Refik Halid.

(Geceleyin Dersaadet / Beşir Ayvazoğlu)

Bu yazarın diğer makaleleri

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

SHAKESPEARE MÜSLÜMANDI NEYLEYİM...

İznik; asırların imbiğinden süzülen bir medeniyet tezgâhı. Tezgâhında insanı ve...

AYRILIK

“Üç derdim var birbirinden seçilmezBir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm” diyor Kar...

BALKAN TAŞRASININ GÖZBEBEĞİ "ZENİCA…

Bir ülke veya bir şehir sizi önce terminalleriyle karşılar. Sonra ticari taksile...

DİŞİ KURT OLARAK EV

Ahmet Hamdi Tanpınar “Huzur” romanında şöyle der: “İnsanın sevdiği bir ev olunca...

SANMA ŞAHIM HERKESİ SEN SÂDIKANE YÂR OLUR

“Aşk ikliminde Selim kimdir, dedin. Kim olacak! Bir biçare, bir hakîr, bir bela-...

TÜRKMEN KADIN GİYSİSİ: SAYA

Saya kelimesi anlam olarak; ayakkabının yumuşak olan üst bölümü, koyunların ka...

SOSYAL SERMAYE

İnsanlar güce tabi olmak isterler. Bu, içinde bulunulan toplumun ahlaki nor...

KARŞITLIK FELSEFESİ VE MİLLİ ENTELEKTÜEL SORU…

Çin kültüründe Ying Yang olarak bilinen karşıtlık felsefesini genel hatlarıyla a...

OSMAN YÜKSEL SERDENGEÇTİ

“Volkan gibi lâv atmış, ne susmuş ne sönmüşüm Ben bir fikir uğruna çılgınlara dö...

PEYAMİ SAFA-3

Yirminci asır Fransa'sının en büyük romancısı Marcel Proust der ki: «Dünya bir k...

İNSAN, TANRI’NIN MUCİZELERİNİN SONA ERDİĞİ YER

Oldum olası sanatçıların yetişmesinde kültürel bir ortam olarak mekânın ayrı bir...

ÂLİM VE ŞÂİR BİR DEVLET ADAMI: KADI BURHANEDDİN

Kadı Burhaneddin, Oğuz Türkçesinin yanında Doğu Türkçesine de hâkimdir. Şiirle...

PROF. DR. FERRUH AĞCA’NIN UYGUR HARFLİ OĞUZ KAĞAN DESTA…

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim üyesi P...

ANADOLU'NUN DİLİ GÜÇLÜ OZANI : ÂŞIK VEYSEL

Dost dost diye nicesine sarıldım Benim sadık yârim kara topraktır. Beyhude d...

YEMEN (BÜYÜK TÜRK MEZARLIĞI)

 - Yemen’e gidip de dönebilen dedem Gazi Ahmet ÇAVUŞ’un aziz hatırasına- Y...

GÂVURDAĞI ÂŞIKLIK GELENEĞİ- BOZLAK VE BARAK HAVALARI

Bölgedeki Türkmen topluluklarının konargöçer yaşama biçimleri, tarihi süreçleri ...

Bu kategorideki Diğer Yazılar...

Kırmızı Kitaplar

GÜNEŞLİ BİR NÎSAN GÜNÜ
Turgut GÜLER
Türk Felsefesi
Kırmızı Yazılar
GÜN BATIMI
ERMENİ TEHCİRİ SIRASINDA SAĞLIK SORUNLARINA KARŞI ALINAN TEDİRLER VE UYGULAMALAR
GURBET YOLU

Şair ve Şiir

Gazel / Muhibbî

1. Halk içinde mu'teber bir nesne yok devlet gibi, Olmaya devlet, cihanda bir nefes sıhhat gibi. 2. Saltanat didükleri ancak cihan gavgasıdur, Olmaya baht ü saadet...

YUNUS EMRE VE DANTE NIN LA VITA NUOVA ADLI ESERINDE YÜC…

Bu çalışmanın amacı 13. yüzyılda yaşamış biri Türk diğeri İtalyan iki şair – Yunus Emre ve Dante Allighieri’nin “Yüceltme” konusuna yaklaşımlarıdır. Her iki şairin de...

Sinün yüzün güneşdür yoksa aydur

SULTAN VELED'den Sinün yüzün güneşdür yoksa aydur Canum aldı gözün dakı ne eydür

DİVAN EDEBİYATINDAN SEÇMELER

Baki’den Kadrini sengi musallada bilüp ey Baki Durup el bağlayalar karşında yaran saf saf   Fuzuli’den Aşk derdiyle hoşem el çek ilâcımdan tabîb Kılma dermân kim helâkim zehri dermandadır   Bende Mecnûn'dan füzûn...

Bu kategorideki Diğer Yazılar...

Yazarlarımızdan Seçtiklerimiz

AHMET KABAKLIDEĞİŞİMSHAKESPEARE MÜSLÜMANDI NEYLEYİM...Şekiller-1MEKÂN ve EŞYÂ DA İNSANI TERBİYE EDER!HOŞ SOHBET MİYİZ?NAMIK KEMAL’E DAİR ÜÇ DİKKATSEN ÜZÜLME BEN VARIMİÇİMİZDEKİ CANAVAR: TEPEGÖZYUNUS EMRE’Yİ ANLAMAKKADİM TÜRKÇE'Yİ BİLMEYEN DEVLET ERKÂNI ve SİYÂSETANADOLU’NUN SESİ: KARACAOĞLAN“KOZA” ŞİİRLERİNE GÖRE HARİD FEDAİ’NİN ŞİİR DİLİ-2TÜRK DİLİNE FERMAN: KARAMANOĞLU MEHMED BEYHÜZNÜNÜ KAYBETME DERİMOkullar açılırken (2)KONUŞURKEN BAŞARI İÇİNOKUMA ENGELLERİOLDUĞU KADAR OLMADIĞI KADERCİVİLİZATİON KEŞİF Mİ MÜKÂŞEFE Mİ?

digertumyazilar