Edebiyat Dünyamız

Edebî Medeniyet:Ebedî Medeniyet (ISSN 2587-2435)

  
  
necipfazilTürk milletinin XX. yüzyılda yetiştirdiği en önemli ve çok yönlü fikir adamı ve şairlerinden biri de hiç şüphe yok ki, üstad Necip Fazıl Kısakürek’tir.
O, seksen yıllık ömrü içinde, kaleme aldığı nesir ve şiirleriyle, asil ve necip milletimizin millî ve manevî duygularına tercüman olmuştur. Özellikle 1943 yılından itibaren çıkarmağa başladığı ve vefatına kadar aralıklarla devam eden “Büyük Doğu” dergisindeki fikrî, dinî, İlmî ve edebî yazıları ve polemikleriyle, imanlı ve azimli bir nesil yetiştirmiştir.
O itibarladır ki, Kültür Bakanlığının “Büyük Ödül”ünü almış ve Türk Edebiyatı Vakfı tarafından, kendisine 1980 yılında “Sultânü’ş Şuârâ” (Şairler Sultanı) ünvanı verilmiştir.
Necip Fazıl, Kültür Bakanlığı’nın “Büyük Ödül’ünü aldığı zaman, ünlü mizahçı Aziz Nesin, ona gönderdiği 5 Aralık 1980 tarihli mektubunda:
“Bu ödülü almakla, Kültür Bakanlığı’m ödüllendirdiniz.’’ demiştir.
Maraşlı bir ailenin çocuğu olarak 26 Mayıs 1904’te İstanbul’da doğan Necip Fazıl, 25 Mayıs 1983’te yine İstanbul’da vefat ettiği zaman, Osman Yüksel Serdengeçti de:
Herkes, onun boşluğu nasıl doldurulacak diye soruyor. Boşluk bırakmadı ki doldurulsun. Her yeri doldurdu öyle gitti. ” diye yazmıştı.
Amerikan ve Fransız kolejlerinde, Bahriye Mektebi’nde ve Darülfünunun Felsefe Bölümü’nde okudu. 1925’te Suat Flay-ri Ürgüplü ve Burhan Toprak’la birlikte, öğrenime gönderildiği Paris’ten, bir yıl sonra yurda döndü... Burhan Toprak’ın, daha sonra çıkardığı “Yunus Emre Divanı”ndan büyük ölçüde etkilemiş ve Yunus Emre için:

Kaç mevsim bekleyim daha kapında
Ayağımda zincirboynumda kement?
Beni de, piştiğin belâ kabında
O kadar kaynat ki, buhara benzet.
Bekletme Yunus’um, bozuldu^ bağlar
Düşüyor yapraklar, geçiyor çağlar 
Veriyor, ayrılık dolu semâlar
 İçime bayıltan, acı bir lezzet.
Rüzgâra bir koku ver ki, hırkandan
Geleyim, izine doğru arkandan;
Bırakmam, tutmuşum artık yakandan
Medet ey dervişim, Yunusum medet!

şiirini terennüm etmiştir.
1950’li yılların başlarında, o zamanki gençlik rüzgârlarının esintisiyle, Necip Fazıl’ın:

Bir çukur solumda, bir taş sağımda
Kabre girdiğim gün şu genç çağımda 
Öyle bir yüksel ki sen toprağımda 
Görenler ruhumu tütüyor sansın.
tarzındaki aşk şiirlerini ezberliyorduk...
Daha sonraki yıllarda, hele onun “Büyük Doğu Cemiye-ti”nin şubesini açmak üzere Kayseri’ye gelişinin ve verdiği konferansların etkisiyle:
İnsan bu, su misali kıvrım kıvrım akar ya
Bir yanda akan benim, öbür yanda Sakarya.
Su iner yokuşlardan hep basamak basamak
Benimse alın yazım, yokuşlarda susamak.
Her şey akar, su, tarih, yıldız, insan ve fikir
Oluklar çift; birinden nûr akar, birinden kir...
mısralarıyle başlayan meşhur “Sakarya Türküsü” ve ülkemizde; “ On kulun, Allah ’ın on pulunu beklediği halde, bir kişiyle tam dokuz, dokuz kişiye bir pulun taksim edilmesi” gibi, hak hukuk ve sosyal adaletin hiçe sayıldığı bir dönemi tasvir eden “Des-tan”mı hafızalarımıza nakşediyorduk:

Durun kalabalıklar, bu cadde çıkmak sokak
Haykırsam, kollarımı makas gibi açarak.
Durun, durun bir dünya iniyor tepemizden
Çatırdılar geliyor karanlık kubbemizden.
Çekiyor tebeşirle yekûn hattını âfet
Alevler içinde ev, üst katında ziyafet!
Durum diye bir lâf var, buyrunuz size durum
Bu toprak çirkef oldu, bu gök yüzü bodurum...

1934 yılında Nakşibendî Şeyhi Seyyid Abdülhakim Arvâsî Hazretleriyle tanışıncaya kadar ve neredeyse yaşamamış saydığı yıllarda yazdığı şiirlerinden bir kısmını “Çile” isimli kitabına
almamış ve bu durumu şu beyitle simgelemiştir:
Tam otuz yıl saatim işlemiş, ben durmuşum
Gökyüzünden habersiz, uçurtma uçurmuşum!
Necip Fazıl, tâ Deniz Lisesi’ndeki günlerden tanıştığı ve şair kişiliğini her zaman takdir ettiği Nâzım Hikmetle olan münasebet ve düşüncelerini şöyle anlatır:
“...İkinci Dünya Harbi arafesinde, kendisini bir akşam vakti Sultanahmet Cezaevi’nde ziyaret ettim. Tel örgülere geldi.
-    Nâzım, benim rejimim olsa seni asardım. Fakat bu hiçlik rejiminde (İnönü devri) fikirsiz ve imansız insanların seni süründürmesinden müteessirim. Onun için ziyaretine geldim, dedim.
Gözlerinde iki damla yaş, cevap verdi:
-    Benim de rejimim olsa, ben de seni asardım. Sonra da darağacının başında ağlardım. Seni anlıyorum. Bil ki, bu soylu tarafının daima takdircisi kalacağım...
Nâzım ’ın Rusya ’ya kaçışını, vatan hainliği telâkki edenlerle aynı fikirde değilim. Nâzım ’m, bilinen mânâda vatan hainliği yoktu. Fakat Türk’ün ruhuna ihaneti vardı. Bu ihanet, yüzbin vatan satmaktan beterdir. Ve üzerinde durulması gerekli biricik noktadır." (Erkekçe Dergisi: Şubat 1983).
Başta Cumhurbaşkanı Celâl Bayar ve Başbakan Adnan Menderes olmak üzere, zamanın bütün bakanlarının, parlamenter ve ileri gelen bürokratlarının alaşağı edilip zindanlara .itildiği 27 Mayıs 1960 ihtilâline; en iyi teşhisi koyan:
“ Yoğurttan bir iktidara, mukavvadan bir hançer saplandı" tarzındaki tesbitiyle, en iyi teşhisi koyan Necip Fazıl olmuştur.
İstanbul’a bir gidişimde, 7 Mayıs 1979 günü, Bab-ı âli’de-ki bürosunda ziyaret ettiğim üstadın, bana son derece mültefit ifadelerle imzalayıp lütfettiği “Çile” isimli şaheseri, o gündenbe-ıi şiir ve fikir dünyamı aydınlatan bir meş’âle gibi, kitaplığımdaki en mutena yerini korumaktadır:
İlâhî nûrundan alsam nasibi
Kırılsa gururum, kibrim kırılsa.
Çölde özlenen yaz yağmuru gibi
Göz yaşlarım aksa aksa durulsa.
Hummasını aşkın dalsam da dalsam
Liva ul hamd olan gölgende kalsam.
Yollarında Veysel Karanı olsam
Tabanlarım yarık yarık yarılsa!
şiirimi okuduğum zaman, son derece duygulanıp, tebrik makamında alnımdan öptüğümü hatırlıyor, halen o sıcak ve samimi anın mutluluğunu yaşıyorum.
O zaman Kayseri’de sahibi bulunduğum günlük siyasî “Hâkimiyet” gazetesinin yanında, Son Posta, Milliyet, Tercüman ve Anadolu Ajansı’nın muhabirliğini yapmıştım. Fakat 1954 yılında, yine üstadın yönetiminde bir süre günlük gazete olarak çıktığı sırada “Büyük Doğu”nun Kayseri muhabirliğini deruhte etmiş olmamın, meslek hayatımda önemli bir yeri vardır.
Necip Fazıl’ın, dillerden düşmeyen ve okunduğu zaman gönüllere gerçekten derinliğin huzurunu veren bir şiirini tekrarlayarak, rûhunu şâdetmek istiyoruz:
BEKLENEN
Ne hasta bekler sabahı
Ne taze ölüyü mezar,
Ne de şeytan, bir günahı
Seni beklediğim kadar.

Geçti, istemem gelmeni
Yokluğunda buldum seni; 
Bırak vehmimde gölgeni 
Gelme, artık neye yarar?

* Tasvir Gazetesi: 18 Eylül 2004.

Yazar Hakkında

Abdullah SATOĞLU

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek

"Osmanlı Devleti’nin kuruluşunun 700. yıl kutlamaları Türkiye’de umulmaz bir ilgi uyandırdı ve Türk toplumu yedi asırlık tarihine ilgi duymaya başladı. Bu...

HÜSEYİN NİHAL ATSIZ

12 Ocak 1905 İstanbul’da dünyaya gelen Hüseyin Nihal Gümüşhane’nin Çiftçioğlu ailesine mensuptur. Babası, deniz makine önyüzbaşısı Hüseyin efendi oğlu deniz...

SEVİNÇ ÇOKUM

 Sevinç Çokum, 25 Ağustos 1943’ te İstanbul’da doğdu. Beşiktaş Kız Lisesi’ni, İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü...

Bozkır Kavimleri-Egemen Çağrı Mızra

Egemen Çağrı Mızrak Kimdir? 1978 yılında doğumdu. Orta ve Lise öğrenimini Hüseyin Avni Sözen Anadolu Lisesi’nde (İstanbul/Üsküdar) tamamladı. 2001 yılında...

DİLİMİZDEKİ GÖNÜL GÖNLÜMÜZDEKİ

Özcan TÜRKMEN

‘Gönül’, Kubbealtı Lügatı’nda şöyle kullanılıyor: 1. İman, sevgi ve nefretin; iyi ve kötü bütün duyguların kaynağı olduğu kabul edilen kalbin manevi yönü....

ARİF NİHAT'TA MİLLİYETÇİ TAVIR

Prof.Dr. Saadettin YILDIZ

Türk milliyetçiliğinin en önemli beslenme kaynaklarından birisi, hiç şüphesiz, edebiyattır. Sözlü gelenekten günümüze kadar süregelen şiire yatkınlığımız,...

YAZAR, AKADEMİSYEN, VATANSEVER BİR TÜ

Ali_Alper ÇETİN

Kurtuluş Savaşımızın en sıkıntılı günlerinde sırtında bir asker kaputu (parkası) cepheden cepheye koşan, Sakarya ve Dumlupınar Meydan Savaşları’nda...

SEN YOKKEN

Saliha MALHUN

"Sonra çekildim bir kenaraSeyrettim bütün olup biteni.Baktım kimde ben ne kadarımKim bende ne kadar kalmışdiye...Ve geçen ömrüme bir damlaGözyaşı...

YUNUS EMRE VE DANTE NIN LA VITA NUOVA AD

Bu çalışmanın amacı 13. yüzyılda yaşamış biri Türk diğeri İtalyan iki şair – Yunus Emre ve Dante Allighieri’nin “Yüceltme” konusuna yaklaşımlarıdır. Her iki...

SÜRÜ ADAMI

Bir adam vardır ki, hiçbir düşüncesinde, hiçbir hareketinde "kendi kendisi" olamaz. Ne düşünse, ne yapsa, ne söylese kendini değil, men­sup olduğu sosyeteyi, ırkı,...

ŞAİRLERİ KOVMAK İSTEYEN ŞAİR

Temel bir düşünme alanı olarak felsefenin diğer dsiplinlerle olan ilişkisi her dönem tartışılagelmiştir. Çünkü felsefeyi bu alanlardan birine indirgemeden ya...

RUKİYE ÖZDEMİR İLE SOHBET : “Türk

Rukiye Özdemir öyküleri ‘’Kırmızı Ruj’’ adıyla kitap hâlinde yayımlanarak okuyucusunun beğenisine sunuyor. Yazar, öyküleriyle ilgili olarak kitabın girişinde...

ÖLÜMÜN KIYISINDA

Saatlerdir hiç kıpırdamadan uzandığım yataktan yavaş yavaş atıştırmaya başlayan kar’ı seyrediyorum. Rüzgârın uğultusu kulaklarıma kadar geliyor. Bir an bu...

ANKARALI ARABACI İSMAİL VE MUSTAFA KEM

Mustafa Kemâl’in sabah ilk işi kendi maaşından yahut gerekirse borç alarak Arabacı İsmail Efendiye bir at alıp hediye etmekti[1]. Sabah ona zor olmuştu....

NASRETTİN HOCA’DAN BİR FIKRA

Fıkraları sevmeyen var mıdır, sanmam. Çünkü fıkralarda her insana hitap eden bir taraf mutlaka bulunur. Kimini güldürür fıkralar, neşelendirir; kimini...

Könçek Dönderme

 —Hadi hazırlan da gideli.  —Tamam deyip fırladım. Birkaç gün önceden sözleşmiştik. Hazırlanıp Seyfi’yle yola düştük. Bugün akşama şenlik var:  Güneydeliktaş’ la...

Kitap mı Yazdınız?

kitapyazma
Yağız atlar kişnedi, meşin kırbaç şakladı, Bir dakika araba yerinde durakladı. Neden sonra sarsıldı...
Tahsin Yücel (1933-2016) denince aklıma Maraş’ın Elbistan kazasının Ötegeçe semtinde doğan yoksul bir Anadolu çocuğu geliyor. Bu ifadeyi, isim ve...
1.Edebî Hareketlerin Birbirine ve Sosyal Olaylara Bağlılığı: Edebî hareketler, bir taraftan sosyal olaylara, diğer taraftan da başka edebî hareketlere bağlı...
Üçler Güler, “zaman”la kavgası olan bir adamdı: Zamana daha çok şey sığdırmak... Zamanın akıp giden her saniyesinden şiirli bir kelime...
KONUŞURKEN

KONUŞURKEN

28.04.2019
Kendinizi konuşurken hiç kontrol ettiniz mi? Konuşanın siz değil de başkası olduğunu bir kere olsun düşündünüz mü? Konuşmada dinleyen yerine...
Pera’da, Cadde-i Kebir çevresine dağılmış yüzlerce meyhaneden çoğu sanat erbabı tarafından mahfel olarak kullanılmış, mekân sahipleri de bu unvanla anılmaktan...
Hüseyin Nihal Atsız’ın kült romanı Ruh Adam’ın başlangıcında yer alan Uygur masalındaki Açığma-Kün’e dair birtakım değerlendirmelere ve çözümlemelere yelteneceğiz bu...
Rodrigo, "Endülüs’e Ağıt" isimli bestesiyle oryantalizm ziftine bata çıka yol almaya çalışan münevverlere kaybolduğu dönüş yolunu göstermek için sesten bir...
Şimdiye kadar pek çok hikâyeler okudum. Elbette siz de okumuşsunuzdur.Ben hem birçok hikâyeler okudum hem birkaç tanesini yazdım. İhtimal ki...
Belâ Râhında BenNe yerden kârbân-ı gam geçer olsa konar bendeBelâ râhında şimdi bir mu'ayyen menzil oldum ben(Nereden gam, üzüntü kervanı...
Târih-i Kadîm Beşerin köhne sergüzeştinden Bize efsâneler terennüm eden;Bizi, âbâ-i bî-vücûdumuzun Cevf-i mâzîde bir siyah ve uzun Gece teşkil eden hayâtından...
İki veya daha çok kimse arasında karşılıklı olarak dostça, arkadaşça yapılan konuşmalara genel anlamda sohbet diyoruz. Sohbet etmek/eylemek, beli, kuralarla...
Kendinizle konuşur musunuz hiç? Kendi kendinizi dinlediğiniz olur mu hiç? Hoşlanmadığınız konuları da kendi kendinize mütalaa eder misiniz hiç? Karşınızdaki...
Şâhitler, muhtevâ olarak www.kirmizilar.com’da yayınlanan yazılardan, şiirlerden, tanıtımlardan derlenen yazılarla aylık olarak internet ortamında yayınlanmak üzere hazırlanmıştır. Bu sayıdaki İçerik :...
16 Nisan 1916’da İstanbul’da doğan, 13 Aralık 1979’da yine İstanbul’da ölen Behçet Necatigil, radyo oyunu, deneme, eleştiri, sadeleştirme ve çeviri...