Edebi Medeniyet 
Ebedi Medeniyet
(Okuma süresi: 11 - 21 dakika)
Bunu okudun 0%

ahmet rasim

ahmet rasim
1865 yılında Fatih’in Sarıgüzel Mahallesi’nde doğdu. Babası Menteşeoğulları’ndan Bahaeddin Efendi, annesi zengin bir ailenin yanında evlatlık olarak yetişen Nevber Hanım’dır. Bahaeddin Efendi Kıbrıs’ta doğmuş, sonrasında ailesiyle Ermenek’e yerleşmiştir. Posta ve telgraf memuru olan Bahaeddin Efendi ilk evliliğini Ermenek’te yapmıştır. İstanbul’a giderken eşini boşamış, İstanbul’da Nevber Hanım’la evlenmiştir. Memuriyetle Tekirdağ’a giden Bahaeddin Efendi, orada tekrar evlenmiş, hamile olan Nevber Hanım’ı İstanbul’a göndermiş ve bir daha arayıp sormamıştır. Nevber Hanım, kendisini yetiştiren aile tarafından Sarıgüzel’de küçük bir eve yerleştirilmiş, Ahmet Rasim bu evde dünyaya gelmiştir.

Ahmet Rasim, eğitimine ilk olarak Sofular’daki mahalle mektebinde başlamıştır. Sonrasında Kırkçeşme’de Tezgâhçılar Mektebi’ne ve Haydar’da Çukurçeşme Mektebi’ne gönderilmiştir. Nevber Hanım’ı yetiştiren ve himaye eden aile (Ahmet Rasim’in halası ve eniştesi), onları Sarıgüzel’deki konaklarının yanındaki küçük bir eve yerleştirmiştir. Eniştesi Miralay Laz Mehmet Bey’in tuttuğu Yakup Hoca’dan konakta yazı ve Arapça dersi almış, bir yandan da Fatih’teki Hafız Paşa Mektebi’ne devam etmiştir. 12 Haziran 1291 [24 Haziran 1875] tarihinde Darüşşafaka’ya kaydedilmiştir. Ahmet Rasim’in edebiyat ve matbuat hayatına olan ilgisi Darüşşafaka’da öğrenciyken başlamıştır. Mektebin defter ve hesap işlerine bakan Hayrettin Bey, Ahmet Rasim ve arkadaşlarına Şinasi, Namık Kemal, Ahmet Mithat Efendi, Hoca Tahsin, Ziya Paşa gibi devrin önemli şair ve yazarlarını tanıtmış, onların fikirlerini açıklamıştır. Ali Suavi, V. Murat’ın tahttan indirilişi gibi siyasi mevzulara da değinen Hayrettin Bey, okula girmesi yasak olan eserlerin ve süreli yayınların öğrencilere ulaşmasına da aracı olmuştur. Mektepte Divan şairlerini tanımış, onlara nazireler yazmaya çalışmıştır. Fransızcasını ilerleten yazar, bir taraftan da Fransız şair ve yazarlarını okuyup anlamaya başlamıştır. Okula gizlice sokulan dergi ve gazeteler aracılığıyla edebî ve siyasi gelişmeleri takip etmiştir. Arkadaşlarıyla birlikte gizli bir gazete çıkarma teşebbüsünde bulunduklarını belirten yazar, “İşte benim matbuata intisabım bu tarihten muteberdir (1298)” (Ahmet Rasim, 1924: 33) diyerek 1882 senesini, matbuata giriş tarihi olarak, işaret etmiştir. Tercüman-ı Hakikat gazetesinde gördüğü imzalar Ahmet Rasim’de yazma istiğini uyandırmış, fakat Humbolt’un Amerika ormanlarındaki keşif seyahatlerinden tercüme ederek “A.R.” imzasıylaTercüman-ı Hakikat'e gazetesine gönderdiği yazının yayınlanmaması onu hayak kırıklığına uğratmış, böylece matbuattaki ilk yazarlık teşebbüsü başarısızlıkla sonuçlanmıştır. 20 Haziran 1299 [2 Temmuz 1883]’da Darüşşafaka’dan birincilikle mezun olan Ahmet Rasim kısa bir süre sonra Posta ve Telgraf Nezareti Fen Kalemi’nde kâtiplik görevine getirilmiştir. Memuriyet hayatına atıldıktan sonra Binbaşı Bilal Bey’in kızı Sadberk Hanım’la evlenmiş, bu evlilikten Rasime (1887), Mazhar (1889), Mazlum (1891), Sadiye (1893), Sırrı (1897), Şeyda (1901) isminde altı çocuğu dünyaya gelmiştir. Evlilikleri, Sadberk Hanım’ın 1902’deki vefatına kadar, yaklaşık 17 yıl sürmüş, Ahmet Rasim bu tarihten sonra bir daha evlenmemiştir.

Telgraf Nezareti’nde çalışan Ahmet Rasim, bir yandan da gazetelere yazılar göndererek matbuat hayatına girme teşebbüslerine devam etmiştir. Yayımlanan ilk yazısı Tercüman-ı Hakikat gazetesinde neşredilmiştir. Fransızcadan tercüme ettiği bu yazı, “Yolcu” başlığını taşıyan bir manzumedir. 1884 yılında Baba Tahir’in aracılığıyla Ceride-i Havadis’e tercüman olarak girmiştir. Bir yandan da Tercüman-ı Hakikat gazetesine Fransızcadan fennî ve edebî çeviriler göndermiştir. Telgrafhane’deki görevinden ayrılarak gazetecilik mesleğine atılan Ahmet Rasim’in memuriyet hayatı 15 ay kadar sürmüştür. Bir gün yazısını teslim etmek için Tercüman-ı Hakikat gazetesi binasına giren Ahmet Rasim, Ahmet Mithat Efendi ile tanışmış, Ahmet Rasim’in yazılarını çok beğenen Ahmet Mithat Efendi ona gazetesinin kapılarını açmıştır. Böylece 1885 yılında Tercüman-ı Hakikat gazetesinin yazar kadrosuna dâhil olmuştur. Bir süre bu gazetenin başyazarlığını da yapmıştır. 1885’te Muallim Naci ve arkadaşlarının Tercüman-ı Hakikat’ten uzaklaştırılmasından iki gün sonra Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Rasim’in Fransızcadan tercüme ettiği, birikmiş ne kadar edebî parça varsa hepsini toplamış, altına “mey ve mahbub şairlerini terzil edecek bir hamiş kondurduktan sonra” “Cenâbıhak Ahmet Rasim kulları gibi kullarını aziz ve mübârek eylesin” dualarıyla yayımlamıştır. Ahmet Mithat Efendi’nin bu takdiri Ahmet Rasim’i hem sevindirmiş, hem de üzmüştür. Muallim Naci’ye derin bir sevgi ve saygı besleyen yazar, bu satırların kendisini Muallim Naci muarızı gibi göstermesinden çekinmiştir. Muallim Naci bu durumu hoş karşıladığı gibi Ahmet Rasim’den İmdadü’l-Midad dergisi için de yazılar göndermesini istemiştir. Ahmet Rasim’in bu dergide dört çevirisi yayımlanmıştır.

1885’te Kitapçı Arekel’in isteği üzerine yeni keşiflere dair bir kitap serisi neşrine başlamıştır. Bedayi-i Keşfiyat Ve İhtiraat-ı Beşeriyeden Fonograf: Sadayı Tahrir Ve İade Eden Alet ismini taşıyan bu tercüme, yazarın kitap halinde basılan ilk eseridir. Bedayi-i Keşfiyat Ve İhtiraat-ı Beşeriyeden Elektrikiyet-i Sakine isimli ikinci eseri de bu serinin devamı niteliğindedir. 1886’da Muallim Naci’nin teşvikiyle çevirilerini Edebiyat-ı Garbiye’den Bir Nebze başlığı altında toplamıştır. Muallim Naci’nin takrizini taşıyan bu eser, Ahmet Mithat Efendi’ye ithaf edilmiştir. Ahmet Rasim, bu yıllarda ŞafakGülşenBerkSebatSa’y, HamiyetGüneşEnvar-ı Zekâ, İmdadü’l-Midad vb. dergilerde yazılarını yayımlamıştır. 1886 yılında bir süre Bakırköy’deki Mekteb-i Behrami’de ve bir süre de Yahudi Alyans Mektebi’nde öğretmenlik yapmıştır. Sarf kitaplarının çoğunu bu sırada yazmıştır.

1888 yılında -dergi imtiyazlarının kaldırılması sonucu yayın olanaklarının azaldığı bir dönemde- Ahmet Rasim mektep kitapları, tarih, fen, dilbilgisi, çeviri gibi konularda kitap yayınları yapmıştır. 1891’de dergi çıkarma olanakları genişleyince, yayımlanan birçok dergide Ahmet Rasim’in çeşitli konulardaki telif ve tercüme eserleri yer almaya devam etmiştir. Çocukluk arkadaşı Ahmet İhsan’ın 1891’de çıkarmaya başladığı Servet-i Fünun’da birçok kısa hikâyesi, Leyal-i IzdırabMeşakk-ı HayatAfife gibi büyük hikâyeleri ile çeşitli yazıları neşredilmiştir. MektepMaarifHazine-i Fünun dergilerinde edebi ve fenni çevirilerin yanı sıra telif hikâye, roman, manzum ve mensur şiirler yayımlamış, kısa bir süre Mektep mecmuasının başmuharrirliğini yapmıştır. 1894’te İkdam gazetesine dâhil olmuştur. 23 Mayıs 1895’te Mehmet Tahir (Baba Tahir) tarafından çıkarılan haftalık Musavver Malumat dergisinin yazar kadrosuna katılmış, bu derginin başyazarlığını da yapmıştır. Baba Tahir’in gündelik olarak çıkardığı Malumat gazetesinde de Ahmet Rasim faal olarak yer almıştır. Malumat gazetesinde ve Musavver Malumat dergisinde “Malumat-ı Üsbuiye” ve “Şehir Mektupları” başlığını taşıyan fıkraları yayımlanmıştır. Ahmet Rasim’in yazarlık kudretini en güzel şekilde yansıtan bu yazılar sonrasında Şehir Mektupları adı altında kitaplaştırılmıştır. Derginin “Kısm-ı Nisa” sayfalarında ve “Hanımlara Mahsus Malumat” kısmında Ahmet Rasim’in “Leyla Ferit” ve “Leyla Feride” imzalarıyla da yazıları ve şarkıları neşredilmiştir. 1898 yılında Alman İmparatoru Wilhelm’in Suriye gezisi sırasında Malumat gazetesi tarafından bölgeye muhabir olarak gönderilmiş, Suriye’den gönderdiği telgraflar ve yazılar günlük Malumat’ta yayımlanmıştır. Musavver Malumat’ta yayımladığı yazılarla Servet-i Fünun yazarlarının dil ve edebiyat anlayışına karşı çıkmıştır.

Baba Tahir’in İrtika ve Musavver Fen ve Edep dergilerinin imtiyazını üzerine almasından sonra Ahmet Rasim’in edebî faaliyetleri bu dergilerde yoğunlaşmıştır. İrtika gazetesinde “Hafta Mektupları", "İcmal-i Edebi", "Mülahaza” başlıklı yazılar neşreden yazar, “dilde sadeleşme, Türkçe Şiirler, lügat ve imla meseleleri” başta olmak üzere dönemin dil ve edebiyat konularıyla alakalı ciddi ve mizahi yazılar yazmıştır. 1896 yılında, bir edebiyat dergisi haline getirilen Resimli Gazete’nin Samih Rifat ve Vecihi ile birlikte önemli yazarlarından biri olmuştur. 1897-1898 yıllarında Mecmua-i Ebuzziya’da da edebî faaliyetler içerisinde yer almıştır. Malumat kapatılıp sahibi hapsedildikten sonra, Sabah gazetesinde çalışmıştır. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Sabah gazetesinde faaliyet göstermekle beraber, Musavver MuhitŞura-yı ÜmmetResimli KitapDonanma mecmualarına da yazılarını göndermiştir. 1908 yılında Hüseyin Rahmi ile birlikte Boşboğaz ile Güllâbî isminde bir mizah gazetesi çıkarmış, ancak dördüncü sayıdan sonra gazeteden ayrılmıştır. 1908’de Meşrutiyet’in ilanı sıralarında Sofya’ya gitmiş ve buradan gönderdiği mektuplar İstişare gazetesinde yayınlanmıştır. 1912’de, Balkan Savaşı yıllarında, Sabah gazetesi tarafından Bulgar Cephesi’nde bulunmak üzere Edirne’ye gönderilmiş, yaşanılan bozgun üzerine geri dönmüştür. Birinci Dünya Savaşı’nda İstihbarat Cemiyeti tarafından Suriye’ye gönderilmiştir. Suriye’den gönderdiği mektuplar Tasvir-i Efkâr gazetesinde yayımlanmıştır. Bir süre de Romanya Cephesi’nde bulunan yazarın izlenimleri yine Tasvir-i Efkâr gazetesinde neşredilmiştir. Mütareke yıllarında Yeni GünEski GünZamanVakit gazetelerinde, Cumhuriyet devrinde Cumhuriyet ve Akşam gazetelerinde çalışmıştır. Ahmet Rasim, gazetecilik faaliyetlerini sürdürürken bir taraftan da kitaplarını yayımlamaya devam etmiştir. Meşrutiyet’ten sonraki yıllarda, anı, fıkra ve makalelerini kitaplaştırmış; Osmanlı tarihi, basın ve matbuat hayatı ile ilgili eserler yazmıştır. İki kez Maarif Nezareti Encümen-i Teftiş ve Muayene üyeliğine getirilmiş, her seferinde istifa etmiştir. 1927’de İstanbul Milletvekili seçilmiş, III. ve IV. devrede Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev yapmıştır. Son yıllarını hastalıklarla geçirdiği için meclis toplantılarına çok az katılmıştır. 21 Eylül 1932’de Heybeliada’daki evinde vefat etmiş, adadaki Abbas Paşa Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Ahmet Rasim, 48 yıllık yazı hayatı boyunca şiir, hikâye, roman, anı, fıkra, sohbet, deneme, makale, tercüme, eleştiri, tarih, monografi gibi çeşitli alanlarda eserler vermiş; mektep kitapları ve bilimsel eserler kaleme almıştır. Onun asıl vasfı gazeteciliktir. Yazarın edebi faaliyetlerini de gazetecilikle birlikte değerlendirmek gerekir. AkşamBasiretCeride-i HavadisCumhuriyetHâkimiyet-i MilliyeHazine-i FünunİkdamİrtikaKaragözMalumatMusavver MalumatMecmua-i EbuzziyaMusavver Fen ve EdepSaadetSabahServet-i FünunTarikTasvir-i EfkârTercüman-ı HakikatTürk YurduVakitZaman başta olmak üzere dönemin pek çok süreli yayınında binlerce yazı yayımlamış, hikâye ve romanlarını tefrika etmiştir. Gazete ve dergilerde neşredilen makale, fıkra, sohbet, hikâye, roman, hatıra, mektup, mensure, şiir, çeviri, eleştiri gibi çeşitli türdeki yazılarından bir kısmını Külliyat-ı Sa’y ve Tahrir: Makalât ve MusahabatKülliyat-ı Sa’y ve Tahrirden Menakıb-ı İslâmTarih ve MuharrirŞehir MektuplarıCidd ü MizahEşkâl-i ZamanGülüp AğladıklarımMuharrir Bu YaRomanya MektuplarıÖmr-i EdebîFalaka ve Matbuat Hatıralarından Muharrir, Şair, Edip isimli kitaplarında toplamıştır. Yazılarının büyük bir kısmı süreli yayınların sayfaları arasında kalmıştır.

Ahmet Rasim, roman ve hikâyelerini genellikle 1307-1316 (1890-1899) yılları arasında yayımlamıştır. Bu tarihten sonra kurmaca eserlerinin yeni baskılarını yapmış, bazılarını yeni isimlerle tekrar yayımlamıştır. (İki Günahsız Sevda: Sevda-yı Sermedî - Heva-yı Aşk; İki Güzel Günahkâr: Bedia, Eleni) 1909 yılında ise Belki Ben Aldanıyorum adlı hikâyesini yazmıştır. Hikâye ve romanlarında üslup ve teknik açıdan vasat seviyede değerlendirilen yazar; fıkra, anı, makale, deneme ve sohbet türündeki yazılarıyla asıl başarıya ulaşmıştır. Malumat’ta yayımlanan “Şehir Mektupları” ve “Malumat-ı Üsbuiye” başlığını taşıyan ve sonrasında kitaplaşan yazılar onun kişiliğiyle özdeşleşmiş, yazar “Şehir Mektupçusu” olarak anılmıştır. İstanbul’un günlük hayatını, insanlarını, önemli gün ve gecelerini, toplumun gelenek ve göreneklerini, şehrin problemlerini, eğlence hayatını, mevsimlere göre değişen şehir ve insan hayatını realist çizgilerle kimi zaman ciddi, kimi zaman da mizahi bir şekilde anlatan yazıları kültür tarihimiz açısından büyük bir önem taşır. Canlı ve hareketli bir nesir üslubu ve zengin bir kelime kadrosuyla dikkati çeker.

Gazel, kıta, şarkı, müstezat, kaside gibi eski tarzda şiirler yazan Ahmet Rasim, kendi ifadesiyle “alafranga tarzda, serbest kafiyeli, hatta şeklen veznen değişik, indi tarzlarda, gâh Sonnet, Dıthyrambe usûlünde manzumeler” de yazmıştır. Abdülhak Hamit’in yeni tarzda yayımlanan şiirlerinin şiddetle tenkit edildiği bir dönemde kendi şiirlerinin de rezil edileceği düşüncesiyle bu şiirleri yayımlayamamıştır. (Ahmet Rasim, 1924: 18-46; 116-117) Yazarın mizahi manzumeleri de vardır. Şehir Mektupları adlı eserinde yer alan bu manzumelerin bazılarında “Şair-i Şirin-eda Kebapçızade Nida” imzasını kullanmıştır. Mehmet Celal ve Andelip gibi şairlerle müşterek manzumeler de yazmıştır. Hazine-i Fünun dergisinde Ahmet Rasim’in “Asâr-ı Hayal” adı altında topladığı şiirlerinin basılmak üzere olduğu kaydedilmiş (Nr. 28, 6 Kânunusani 1309/1893) ve Mehmet Celal’in manzum “takriz”ine yer verilmiştir. Ancak eserin basılıp basılmadığı tespit edilememiştir. Darüşşafaka’da Zekâi Dede’den musiki dersi alan yazar, mezun olduktan sonra da, Zekâi Dede’den eski kârları, nakışları, semaileri geçmiş, musikideki bilgisini artırmıştır. Klasik Türk musikisinin yanı sıra halk türküleri, maniler, destanlar, koşmalar ve divanlarla da ilgilenmiştir. Güfteleri de kendisine ait olmak üzere 65 civarında şarkı bestelemiştir.

Yazar, mekteplerde okutulmak üzere alfabe, imlâ, okuma, hesap, dilbilgisi, tarih, sağlık bilgisi kitapları da yazmıştır. Bu tarz eserlerin sayısı 30 civarındadır. Ahmet Rasim tarihî eserler de kaleme almıştır. Bu eserler, modern tarih anlayışından uzaktır. Resimli Ve Haritalı Osmanlı Tarihi adlı 4 ciltlik eseri, “faide” başlığı altında verilen çeşitli bilgiler bakımından değerlidir. Ömrünün sonuna kadar çalışmalarına devam eden Ahmet Rasim’in hazırlamakta olduğu Namık Kemal ve Ziya Paşa hakkındaki incelemeleri yarım kalmıştır. Yazar, hazırladığı “Türk Lügati”nde ise “K” harfine kadar gelebilmiştir.

“Ara Nesil” yazarları arasında değerlendirilen Ahmet Rasim, Türk edebiyatının Batılılaşma sürecinde “eski-yeni” tartışmalarının yaşandığı bir dönemde “mutavassıt” bir çizgide yer almıştır. Milli bir edebiyat oluşturma düşüncesini taşımıştır. “Zevk-i milli ve irfan-i ümmetin muhassalası ne ise ona tebaiyet etmek her sahib-i kalem için mecburidir” fikrini savunan yazar, milli zevki “bütün hissiyat ve ihtirasat ve teheyyücat-ı milliyenin muhassalasıdır” şeklinde tarif etmiştir. Süleyman Nesip, Hüseyin Cahit gibi isimler başta olmak üzere Servet-i Fünun yazarlarıyla ciddi kalem münakaşalarına girişen yazar “Çerçevesi Fransız, kâğıdı Nemçe, mürekkebi Çin, kalemi İran, şekl-i tasavvuru Frenk, yazısı Türk olan bir şekl-i edebîye bir milletin tekâmül ve terakki-i edebîsi nazarıyla bakılamaz.” (“Daiye-i Taklit”, Pul Mecmuası, Nr: 15, 13 Ağustos 1314/1898) görüşündedir. Bu görüşlerinde Ahmet Mithat Efendi'nin etkisi altında olduğu anlaşılmaktadır. “Dilde tasfiyecilik” ve “Türkçe Şiir yazma” düşüncelerine karşı olumsuz bir tavır takınmıştır. Ahmet Rasim dönemin diğer edebi tartışmaları içerisinde de yer almış, “Klasikler Meselesi”, “imlâ” ve “lügat” bahislerinde de fikirlerini belirten makaleler kaleme almıştır.

 

Kaynakça (http://teis.yesevi.edu.tr/)

Ahmet Rasim (1312 H/1895). Gecelerim. İstanbul: Âlem Matbaası - Ahmet İhsan Ve Şürekâsı.

Ahmet Rasim (1927). Falaka. İstanbul: Hamit Matbaası.

Ahmet Rasim (1342/1924). Matbuat Hatıralarından Muharrir, Şair, Edip. İstanbul: Kanaat Kütüphane ve Matbaası.

Aktaş, Şerif (1987). Ahmet Rasim. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.

Gökman, Muzaffer (1989). İstanbul’u Yaşayan ve Yaşatan Adam Ahmet Rasim. İstanbul: Çelik Gülersoy Vakfı Yayınları.

Hizarcı, Suat (1953). Ahmet Rasim. İstanbul: Varlık Yayınları.

Levend, Agâh Sırrı (1965). Ahmet Rasim. Türk Dil Kurumu Yayınları.

Sürelsan, İsmail Baha (1977). Ahmet Rasim Ve Musiki. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.

Yücebaş, Hilmi (1957). Ahmet Rasim Aşkları-Hatıraları. İstanbul: Dizerkonca Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: UMMAHAN NERKİZ
 
Yayın Tarihi: 23.12.2019
 
Güncelleme Tarihi: 26.10.2020
 
Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Bedayi-i Keşfiyat Ve İhtiraat-ı Beşeriyeden Fonograf: Sadayı Tahrir Ve İade Eden Alet Matbaa-i K. Bağdadliyan (Aramyan) / İstanbul 1302 H/1885 Çeviri
Bedayi-i Keşfiyat Ve İhtiraat-ı Beşeriyeden Elektrikiyet-i Sakine Matbaa-i K. Bağdadliyan (Aramyan) / İstanbul 1302 H/1885 Çeviri
Edebiyat-ı Garbiyeden Bir Nebze Vatan Kitaphanesi [Dikran Karabetyan Matbaası] / İstanbul 1303 H/1885-1886 Çeviri
Cümel-i Hikemiye-i Ecnebiye Kitapçı Arakel [Şirket-i Mürettibiye Matbaası] / İstanbul 1303 H/1885-6 Çeviri
Cümel-i Hikemiye-i Osmaniye Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1303 H/1886 Antoloji
Jezvit (Cizvit) Tarihi, Kitabhane-i Ebüzziya [Matbaa-i Ebüzziya] / İstanbul 1304 H/ 1886-87 Çeviri
Arapların Terakkiyat-ı Medeniyesi A. Maviyan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1304 H/1886-1887 Diğer
Borjiyalar Mahmud Bey Matbaası / İstanbul 1304 H/1887 Çeviri
Elektrik Mihran Matbaası / İstanbul 1304 H/1887 Diğer
Garaib-i Âdat-ı Akvam A. Maviyan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1304 H/1887 Diğer
Eski Romalılar (1. Cüz) Kitabhane-i Ebüzziya [Matbaa-i Ebüzziya] / İstanbul 1304 H/1887 Çeviri
Ezhar-ı Tarihiye Matbaa-i Ebuzziya / İstanbul 1304 H/ [1887] Çeviri
Tarih-i Muhtasar-ı Beşer Kitabhane-i Ebüzziya [Matbaa-i Ebüzziya] / İstanbul 1304 H/1887 Diğer
Terakkiyat-ı İlmiye ve Medeniye Kitabhane-i Ebüzziya [Matbaa-i Ebüzziya] / İstanbul 1304 H/1887 Diğer
Teşekkül-i Cihan Hakkında Fikr-i İcmali Kitabhane-i Ebüzziya [Matbaa-i Ebüzziya] / İstanbul 1304 H/1887 Diğer
Yeni Usul Muallim-i Sarf (İkinci sene) Maviyan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1305 H/1888 Diğer
Yeni Usul Muhtasar Sarf-ı Türkî A. Maviyan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1306 H/1888-1889 (2. bs.) Diğer
Küçük Tarih-i Osmanî (1. Sene) Artin Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1306 H/1889 (3. bs.) Diğer
Küçük Tarih-i İslam Âlem Matbaası / İstanbul 1306 H/1888-1889 Diğer
Eski Romalılar (2. Cüz) Kitabhane-i Ebüzziya [Matbaa-i Ebüzziya] / İstanbul 1306 H/1889 Çeviri
Demirhane Müdürü Cemal Efendi Matbaası / İstanbul 1305 H [1889] Çeviri
İki Kadın Cemal Efendi Matbaası / İstanbul 1306 H/1889 Çeviri
Yeni Usul Sarf-ı Farisî (1. Sene) Şirket-i Mürettibiye Matbaası - Arakel Kütüphanesi / İstanbul 1306 H /[1889] Diğer
Hesab-ı Tedricî Tefeyyüz Kitaphanesi [Artin Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası ] / İstanbul 1306 H/1889 Çeviri
Hazine-i Mekâtip yahut Mükemmel Münşeat Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1306 [1889] Diğer
Amelî ve Nazarî Talim-i Lisan-ı Osmanî A. Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1306 H/1889 Diğer
İlk Sevgi Mekteb-i Sanayi Matbaası / İstanbul 1307 H/1890 Roman
İmla-yı Osmanî (1. Kısım) Artin Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1307 H/1890 Diğer
Osmanlı Tarihi İstepan Matbaası / İstanbul 1307 H/1890 Diğer
Derd-i Dil Arakel Kütüphanesi / İstanbul 1307 / [1890] Roman
Bir Sefilenin Evrak-ı Metrukesi Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekâsı / İstanbul 1308 H/1891 Roman
Endişe-i Hayat Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekâsı / İstanbul 1308 H/1891 Roman
Hesab-ı Zihnî Karabet Matbaası / İstanbul 1308 H/1891 Diğer
Kıraat Kitabı (2. Sene) ? / İstanbul 1308 [1891] Diğer
Leyâl-i Izdırab Âlem Matbaası – Ahmet İhsan Ve Şürekâsı / İstanbul 1308 H/1891 Hikâye
Mehalik-i Hayat Artin Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1308 H/1891 Hikâye
Meşakk-ı Hayat Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekası / İstanbul 1308 H/1891 Hikâye
Meyl-i Dil Matbaa-i Ebüzziya / İstanbul 1308 H/1891 Roman
Mübtedi Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekâsı / İstanbul 1308 H/1891 Diğer
Urani Alem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekası / İstanbul 1308 H/1891 Çeviri
Tecarib-i Hayat A. Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1308 H/1891 Hikâye
Güzel Eleni Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekası / İstanbul 1309 H/1891-1892 Hikâye
Resimli Lügat Şirket-i Mürettebiye Matbaası / İstanbul 1309 [1892] Diğer
Hesab Kitabı (İkinci Sene) Matbaa-i Karabet / İstanbul 1310 H/1892-1893 Diğer
Afife Asır Kütüphanesi [Alem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekası] / İstanbul 1310 H/1893 Hikâye
Küçük Tarih-i Osmanî (2. Sene) Nişan Berberyan Matbaası –Arakel Kütüphanesi / İstanbul 1310 [1893] Diğer
Mektep Arkadaşım Âlem Matbaası / İstanbul 1311 H/1894 Hikâye
Numune-i Hayal Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekâsı / İstanbul 1311 H/1894 Hikâye
Tecrübesiz Aşk Âlem Matbaası / İstanbul 1311 H/1894 Hikâye
O Çehre Matbaa-i Safa ve Enver / İstanbul 1311 H/1894 Hikâye
Biçare Genç Âlem Matbaası [Ahmet İhsan ve Şürekâsı] / İstanbul 1312 H/1895 Hikâye
Gecelerim Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekâsı / İstanbul 1312 H/1895 Hatıra
İki Damla Gözyaşı Âlem Matbaası - Ahmed İhsan ve Şürekâsı / İstanbul 1312 H/1895 Hikâye
Küçük Hıfzıssıhha Karabet Matbaası / İstanbul 1312 H/1895 (2. bs.) Çeviri
Matild Laroş (Mathilde Laroche) Malumat Gazeteleri - Tahir Bey Matbaası / İstanbul 1312 [1895] Çeviri
Hesab-ı Zihnî (İbtidaiye Kısmı) [m.y.] / İstanbul 1312 H/1895 Diğer
Sarf-i ibtidaî Nişan Beberyan Matbaası / İstanbul 1312 H/1895 (2. bs.) Diğer
Ahzan-ı Aşk Asır Kütüphanesi [Kasbar Matbaası] / İstanbul 1313 H/1896 Çeviri
La Dame Aux Camelias Kasbar Matbaası / İstanbul 1313 H/1896 Çeviri
Ela Gözler Kasbar Matbaası – Asır Kütüphanesi / İstanbul 1313 [1896] Hikâye
Sevda-yı Sermedî Âlem Matbaası - Ahmet İhsan ve Şürekâsı / İstanbul 1313 H/1896 Hikâye
Kıraat Kitabı (Birinci Sene) Karabet Matbaası / İstanbul 1313 H/1896 (5. bs.) Diğer
Karpat Dağlarında İkdam Matbaası / İstanbul 1314 H/1896 Çeviri
Kıraat Kitabı ? / İstanbul 1314 [1896] Diğer
Askeroğlu Malumat Matbaası / İstanbul 1315 H/1897 Hikâye
Gam-ı Hicran Âlem Matbaası [Ahmet İhsan Ve Şürekâsı] / İstanbul 1314 [1897] Hikâye
Kitabe-i Gam (cüz 1) Malumat Kütüphanesi [Malumat Matbaası] / İstanbul [t.y.] Roman
Kitabe-i Gam (cüz 2) Malumat Kütüphanesi [Tahir Bey Matbaası] / İstanbul 1315 H/1897-1898 Roman
Maişet Malumat Gazeteleri ve Tahir Bey Matbaası / İstanbul 1315 H/1898 Roman
Kitabe-i Gam (cüz 3) Tahir Bey Matbaası / İstanbul 1316 H/1898-1899 Roman
Nâkâm Malumat Matbaası / İstanbul 1315 H/1898 Hikâye
Ömr-i Edebî (cüz 1) Malumat Kütüphanesi [Tahir Bey Matbaası] / İstanbul 1315 H/1898 Diğer
Ömr-i Edebî (cüz 2) Malumat Kütüphanesi [Tahir Bey Matbaası] / İstanbul 1316 H/1898-9 Diğer
[Hamamcı] Ülfet Malumat Kütüphanesi [Tahir Bey Matbaası] / İstanbul 1316 H/1898-1899 Hikâye
Şehir Mektupları Malumat Kütüphanesi [Tahir Bey Matbaası] / İstanbul 1316 H/1898 Fıkra
Ömr-i Edebî (cüz 3) Malumat Kütühanesi [Matbaa-i Tahir Bey] / İstanbul 1317 H/1900 Diğer
Mızıkacı Yanko - Kamyonka Artin Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1316-1317 H/1900 Çeviri
Neşide-i Ruh Malumat Kütüphanesi [Tahir Bey Matbaası] / İstanbul 1317 H/1900 Çeviri
Elifbadan Sonra Karabet Matbaası / İstanbul 1317 H / [1900] Diğer
Ohlan Karısı Kitabhane-i İslâm ve Askerî [A. Asaduryan Şirket-i Mürettibiye Matbaası] / İstanbul 1318 H/1901 Çeviri
Ömr-i Edebî (cüz 4) Malumat Kütübhanesi [Matbaa-i Tahir Bey] / İstanbul 1318 H/1901 Diğer
Kaptan Jipson Mihran Matbaası / İstanbul 1320 H/1903 Çeviri
Elifba Umum-ı Mekatib-i Mülkiye Ve Askeriye-i Şahane Kitapçısı Karabet / İstanbul 1320 H/ [1903] Diğer
Madam Hardiper Mihran Matbaası / İstanbul 1321 H/1904 Çeviri
Asya Kumsallarında Mihran Matbaası / İstanbul 1322 H/1906 Çeviri
Menakıb-ı İslâm [kısm-ı evvel] Kanaat Kitaphanesi [Matbaa-i Kütübhane-i Cihan] / İstanbul 1325 H/1909 Diğer
Menakıb-ı İslâm [kısm-ı sani] Kanaat Kitaphanesi [Mahmud Bey Matbaası] / İstanbul 1326 H/1909 Diğer
Külliyat-ı Sa'y ve Tahrir: Makalât ve Musahabat [kısım 1] Şirket-i Mürettibiye Matbaası / İstanbul 1325 R/1909 Diğer
Külliyat-ı Sa'y ve Tahrir: Makalât ve Musahabat [kısım 2] Matbaa-i Kütübhane-i Cihan / İstanbul 1325 R/1909 Diğer
Hayat-ı Hakikiye Sahnelerinden: Belki Ben Aldanıyorum Darülhayr Mürettiphanesi (Hilal Matbaası) / İstanbul 1325 R/1909 Hikâye
Hanım Kanaat Kitaphanesi [İkdam Matbaası] / İstanbul 1326 R/1910 Diğer
Resimli Ve Haritalı Osmanlı Tarihi (c. 1) İkbal Kütübhanesi [Şems Matbaası ] / İstanbul 1326/1328/1910 Diğer
Resimli Ve Haritalı Osmanlı Tarihi (c. 2) İkbal Kütüphanesi [Şems Matbaası ] / İstanbul 1326/1328/1910 Diğer
Resimli Ve Haritalı Osmanlı Tarihi (c. 3) İkbal Kütüphanesi [Şems Matbaası] / İstanbul 1327/1329 H/1911 Diğer
Resimli Ve Haritalı Osmanlı Tarihi (c. 4) Matbaat-i Ebüzziya / İstanbul 1328/1330/1910 Diğer
Yeni Usul Sarf-ı Farisî (İkinci Sene) Tefeyyüz Kitaphanesi [Matbaa-i Jirayır - Keteon] / İstanbul 1327 R/1911 (2. bs.) Diğer
İbtidaî Sarf İkbal Kütüphanesi [Şems Matbaası] / İstanbul 1327/1329 H/1911 Diğer
Resimli Küçük Tarih-i Osmanî Matbaa-i Jirayır - Keteon / İstanbul 1327 /1911 Diğer
İbtidaî Kıraat Şems Matbaası / İstanbul 1330 /1328 R/1912 Diğer
Yeni Usul Muallim-i Sarf (Üçüncü Sene) Tefeyyüz Kitaphanesi [Artin Asaduryan ve Mahdumları Şirket-i Mürettibiyesi] / İstanbul 1328 R/1912 Diğer
İbtidaî Hesap: Henüz Altı Yaşındayım, Hesap Öğreniyorum İkbal Kütüphanesi [Şems Matbaası] / İstanbul 1329 R/1913 Diğer
İbtidaî Eşya Dersleri İkbal Kütüphanesi [Şems Matbaası] / İstanbul 1329 R/1913 Diğer
Resimli ve Haritalı Küçük Tarih-i Osmanî Şems Matbaası / İstanbul 1329 H/1913 Diğer
Tarih ve Muharrir Muhtar Halit Kitaphanesi [Selanik Matbaası] / İstanbul 1329 R/1913 Makale
Yeni Usul Muallim-i Sarf, Birinci Sene Tefeyyüz Kitaphanesi [Keteon Bedrosyan Matbaası] / İstanbul 1330 R/1914 Diğer
Yeni Usul Muallim-i Sarf Tefeyyüz Kitaphanesi / İstanbul 1330 R/1914 (4. bs.) Diğer
İki Hatırat Üç Şahsiyet Matbaa-i Hayriye ve Şürekâsı / İstanbul 1332 H/1916 Hatıra
Romanya Mektupları Ahmet İhsan ve Şürekâsı Matbaacılık Osmanlı Şirketi / İstanbul 1333 H/1917 Mektup
Eşkâl-i Zaman Ahmet İhsan ve Şürekâsı Matbaacılık Osmanlı Şirketi / İstanbul 1334 R/1918 Makale
Cidd ü Mizah İkbal Kütüphanesi [Şems Matbaası] / İstanbul 1336 H/1917-1918 Deneme
Eski Maceralardan Fuhş-i Atik (c. 1) İkdam Matbaası / İstanbul 1340 R/1922 Hatıra
Eski Maceralardan Fuhş-i Atik (c. 2) İkdam Matbaası / İstanbul 1337-1340 R/1921 Hatıra
İki Günahsız Sevda: Sevda-yı Sermedî - Heva-yı Aşk İkdam Matbaası / İstanbul 1338 R/1922 Hikâye
İki Güzel Günahkâr: Bedia, Eleni Kanaat Kitaphanesi [İkdam Matbaası] / İstanbul 1338 R/1922 Hikâye
Tecrübeli Sarf (ikinci kısım: devre-i mutavassıta - birinci sene) Kanaat Kütüphane ve Matbaası / İstanbul 1338 R/1922 (21. bs.) Diğer
İstibdattan Hâkimiyet-i Milliyeye (c. 1) Kanaat Kitaphanesi [Vatan Matbaası] / İstanbul 1342 R/1923 Diğer
İstibdaddan Hakimiyet-i Milliyeye (c. 2) Kanaat Kitaphanesi [Kanaat Matbaası] / İstanbul 1342/1923 Diğer
Tecrübeli Sarf ([ikinci kısım]: devre-i mutavassıta - ikinci sene) Kanaat Kütüphane ve Matbaası / İstanbul 1339 R/1923 Diğer
Tecrübeli Sarf ([ikinci kısım]: devre-i âliye - ikinci sene) İkdam Matbaası / İstanbul 1339 R/1923 Diğer
Yeni Sarf Dersleri (Beşinci Sınıf - İkinci Kısım) Kanaat Kütüphane ve Matbaası [Yeni Matbaa] / İstanbul 1340 R/1924 Diğer
Matbuat Hatıralarından Muharrir, Şair, Edip Kanaat Kütüphane ve Matbaası / İstanbul 1342/1924 Hatıra
Gülüp Ağladıklarım Hamit Matbaası / İstanbul 1342 H/1926 Fıkra
Yeni Sarf Dersleri (Dördüncü Sınıf- Birinci Kısım) Kanaat Kitaphanesi [İkdam Matbaası] / İstanbul 1926 Diğer
Muharrir Bu Ya Hamit Matbaası / İstanbul 1926 Makale
Doğru Usul Kıraat (1. kısım) ? / İstanbul 1926 (3. Bs) Diğer
Doğru usul kıraat (Üçüncü kısım) Kanaat Kitaphanesi [Türk Matbaası] / İstanbul 1926 (2. bs.) Diğer
Doğru Usul-i Kıraat (Beşinci Kısım) Kanaat Kitaphanesi [İkdam Matbaası] / İstanbul 1926 Diğer
Falaka Hamit Matbaası / İstanbul 1927 Hatıra
Matbuat Tarihine Medhal: İlk Büyük Muharrirlerden Şinasi Yeni Matbaa / İstanbul 1927 Biyografi

Comments powered by CComment

Günümüzde geçmişte hiçbir zaman olmadığı kadar fazla insan tarih yazmanın, aynı şekilde hiçbir zaman olmadığı kadar insan da geçmişe dair bilgi edinmenin peşindedir. Bu...
Türk dünyası edebiyatlarının önemli bir parçasını teşkil eden Özbek edebiyatı, Özbekistan’ın bağımsızlığa kavuşmasıyla birlikte, kendine özgü metotlar geliştirerek dünya...
Türk illeri dünyanın en eski illerinden olarak, dört bin yıla yakın keçmişl a rind a Asya, Afrika ve Avrupa qitelerine yayılmışlar ve oralarda büyük millet ve devletler...
Tarih bazen anlatılmalı, bazen gerçeklerin içine gitmemiz gerekiyor yoksa geleceğin ne olacağını kestiremiyoruz. Biz sadece Orta Asya’yı demiyoruz, Türkiye dâhil Osmanlı’nın...
Ömer Seyfettin, “11 Mart 1884 günü -Rûmî takvimle 28 Şubat 1299- Balıkesir’in Gönen ilçesinde doğdu.”[2]Ömer Seyfettin’in ilerleyen yaşlarında Gönen özlemini ve çocukluk...
Bireyi kendilik hissiyle yakınlaştıran/ uzaklaştıran olgular dizgesi, toplumsal sorumluluklar ve ihtiyaçların bir-biriyle olan uyumu/çatışmasıyla doğru orantılıdır. Bireyi...
1865 yılında Fatih’in Sarıgüzel Mahallesi’nde doğdu. Babası Menteşeoğulları’ndan Bahaeddin Efendi, annesi zengin bir ailenin yanında evlatlık olarak yetişen Nevber Hanım’dır....
Yoksa başlığa gene “Oğuz Uykusu” mu demeliydim… Son yıllarda bâzı muhâfazakâr çevrelerde gittikçe genişleyen bir Mevlânâ aleyhtarlığı gözlüyorum. Esâsen bu üzüntü verici durumu...
Odlar Yurdu, Azerbaycan Bakü'de doğdu. Liseden beri edebi ve sanatsal etkinliklerle ilgilendi. Türk ve Irak Türkmen edebiyatının gazete, dergi, şiir koleksiyonları, dergileri ve...
XIX. yüzyılın ikinci yarısında Türk edebiyatı ve siyasî hayatında büyük tesirler meydana getiren vatan ve hürriyet şairi, dava ve mücadele adamı, edip, yazar, gazeteci ve...
Şevval 1290’da (Aralık 1873) İstanbul Fatih’te Sarıgüzel’de doğdu. Babası, küçük yaşta tahsil için Arnavutluk’un İpek kazası Şuşisa köyünden İstanbul’a gelmiş, “temiz” mânasına...
(1873 - 1936) 1 Mehmed Âkif Ersoy, şair, fikir adamı, veteriner, eğitimci, vaiz, hafız, milletvekili, İstiklal Marşı‘nın şairi, millî şair, vatan şairi. 1873‘te İstanbul‘da Fatih...
28 Ağustos 1977 yılında doğdu. Çocukluğunu doğanın kucağında konargöçer bir aile de geçiren Arsalan Mirzayı 1983’te Şiraz’a yakın olan Kevar şehrinde eğitme başladı. Eğitimini...
Nigar Rafibeyli (Azerice: Nigar Rəfibəyli, d. 23 Haziran 1913, Gence - ö. 10 Temmuz 1981, Bakü), Türk yazar ve şair. Roman ve kısa öykü yazarı olan Anar Rızayev'in annesi ve ünlü...
Orta Asya Türkleri'nin dinî-tasavvufî hayatında geniş tesirler icra eden ve "pîr-i Türkistan" diye anılan mutasavvıf-şair, Yeseviyye tarikatının kurucusu. Ahmed Yesevi’nin tarihî...