Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet

anadolumasallarindanKültürümüzün çok uzun bir geçmişi ve muazzam bir derinliği bulunmaktadır. Dolayısıyla kültürümüz çok büyük bir zenginliğe ve köklü bir yapıya sahiptir. Türk kültürü, her sahada önemli ve nitelikli insan yetiştirmek bakımından dünyada eşi olmayan bir kültürdür. Türk tarihinde alp ve bilgenin çok olması bundandır. Bununla birlikte binlerce yıllık Türk kültürü, yeni zamanların yıkıcı tesirleri karşısında bugün maalesef pek çok kültür unsurunu kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Prof. Dr. Necati Demir, kültürümüzün karşı karşıya olduğu sıkıntıların farkında bir aydın olarak, yaklaşık otuz yıldır hiç durmadan ve dinlenmeden kültür varlıklarımızın kayıt altına alınması ve bunların geniş kitlelerce okunup bilinmesi uğraşı içindedir. Anadolu Türk Masallarından Derlemeler başlığıyla sunulan bu çalışmada, Prof. Dr. Necati Demir'in 1985 yılından bu yana Anadolu'nun muhtelif yörelerinden, bizzat masal anlatıcılarının kendilerinden dinleyerek kayda aldığı 330 masal bulunmaktadır. Alfabetik sıraya göre dizilmiş masallarda geçen mahallî kelime ve deyimler ile ifade biçimleri için bir sözlük hazırlanmış ve masalların kaynak şahısları ile ilgili bilgiler de okuyucunun dikkatine sunulmuştur.

Prof. Dr. Necati DEMİR:

20 Nisan 1964’te Ordu’ya bağlı Ulubey ilçesinin Kumanlarköyünde doğdu. Tahsilini Kumanlar İlkokulu (1974), Ordu Fatih Ortaokulu (1977)ve Ordu Fatih Lisesi’nde (1980) sürdürdü. Lisans eğitimine ise Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde (1987) devam etti. Yüksek lisansını Cumhuriyet Üniversitesi’nde (1992), doktorasını Selçuk Üniversitesi’nde (1996) tamamlayan Demir, Gaziantep Sarılsalkım Ortaokulu’nda Türkçe öğretmeni (1987-1990), Sivas Cumhuriyet Lisesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni ve Cumhuriyet Üniversitesi’nde Türk Dili okutmanı olarak çalıştı.

13 Haziran 1996’da Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü’ne yardımcı doçent olarak atandı. 30 Kasım 2000’de doçent, 9 Şubat 2006’da profesör oldu. Seksene yakın kitabı, yüzden fazla makalesi bulunmaktadır.

Bu kitaplarından dördü Harvard Üniversitesi’nde, yirmi üçü Almanya’da, biri Avusturya’da ve biri de Danimarka’da yayımlanmıştır.

1996-2010 yılları arasında Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ortaöğretim Sosyal Alanlar Bölümü’nde öğretim üyesi ve bölüm başkanı olarak görev yaptı. 2010 yılında Gazi Üniversitesi’ne atandı. Halen Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır. Evli ve iki çocuk babasıdır.

İçIndekIler
Sunuş...........................................................................................................................................17
Önsöz ..........................................................................................................................................23
1. Aç Kurt ....................................................................................................................................25
2. Ah Kız Sana Yazık....................................................................................................................27
3. Ahmet ile Mahmut..................................................................................................................28
4. Akıllı Oğlan İle Deli Oğlan......................................................................................................42
5. Ak Yılan- Kara Yılan................................................................................................................45
6. Ali ile Karısı.............................................................................................................................48
7. Allah’ın Yazısı..........................................................................................................................56
8. Altın Perçemli Oğlan ile Lüle Budun Saçlı Kız........................................................................58
9. Altın Sarısı Ejderha .................................................................................................................61
10. Apalakla Topalak ...................................................................................................................62
11. Arap.......................................................................................................................................64
12. Analığın Üvey Kızı.................................................................................................................66
13. Aslan Sütü.............................................................................................................................67
14. Avcı Ahmet............................................................................................................................69
15. Ayı ile Kız .............................................................................................................................74
16. Ayı Kulak ..............................................................................................................................76
17. Ayının Oğlu ...........................................................................................................................77
18. Baba Sevgisi ..........................................................................................................................84
19. Balık Anne İle Keloğlan.........................................................................................................85
20. Balıkçı Ahmet........................................................................................................................88
21. Balıkçının Oğlu .....................................................................................................................90
22. Beyböğrek..............................................................................................................................94
23. Bir Ağabey ve Bir Kız Kardeş...............................................................................................108
24. Bir Göze Bir Gül ..................................................................................................................110
25. Bit Bacı ile Pire Bacı ............................................................................................................111
26. Bülbül..................................................................................................................................112
27. Cadı Karısı...........................................................................................................................114
28. Cemile ................................................................................................................................115
29. Civciv ile Cipbidan ..............................................................................................................119
30. Cücenoğlu ...........................................................................................................................120
31. Çıtı ile Pıtı ...........................................................................................................................123
32. Değirmenci ile Kurnaz Tilki ................................................................................................126
33. Deli Oğlan ...........................................................................................................................131
34. Dev ile Keloğlan ..................................................................................................................133
35. Devin Oğlu ..........................................................................................................................135
36. Dev Kız Kardeş....................................................................................................................137
37. Dev ve Padişahın Küçük Kızı...............................................................................................139
38. Dilinin Cezası......................................................................................................................143
39. Doksan Dokuz Can Alan.....................................................................................................144
40. Dünya Güzeli.......................................................................................................................145
41. Edik ile Bedik ......................................................................................................................149
42. Eksik Ayakkabı ....................................................................................................................152
43. Emiş ile Memiş....................................................................................................................153
44. Eşek Prens ...........................................................................................................................155
45. Fadime Kız ..........................................................................................................................160
46. Garip Bir Çalgı.....................................................................................................................164
47. Gassabı Cömat ....................................................................................................................165
48. Gelin Ayşe ..........................................................................................................................169
49. Gençlikte mi, Kocalıkta mı? -I-............................................................................................172
50. Gençlikte mi, Kocalıkta mı? -II- ..........................................................................................174
51. Geyik ..................................................................................................................................179
52. Geyik Oğlan ........................................................................................................................181
53. Gül Kız ile Kel Kız ..............................................................................................................185
54. Hâlinden Memnun Olmak...................................................................................................187
55. Hanım..................................................................................................................................189
56. Heç ( Hiç )...........................................................................................................................190
57. Helvacı Güzeli -I-.................................................................................................................191
58. Helvacı Güzeli -II- ...............................................................................................................194
59. Hırikçi Mehmet Ağa............................................................................................................198
60. İdare, Mudara, Dubara ........................................................................................................200
61. İki Evlat ..............................................................................................................................202
62. İki Peri .................................................................................................................................204
63. İncili Kız ..............................................................................................................................205
64. İnci Salkım...........................................................................................................................208
65. Kabak Kızı ..........................................................................................................................213
66. Kadın Aklı ...........................................................................................................................216
67. Kara Hasan ..........................................................................................................................217
68. Kara Vezir............................................................................................................................219
69. Kasap ile Padişah.................................................................................................................221
70. Kel Çoban............................................................................................................................223
71. Keloğlan -I-..........................................................................................................................225
72. Keloğlan -II-.........................................................................................................................227
73. Keloğlan -III- .......................................................................................................................229
74. Keloğlan -IV-........................................................................................................................231
75. Keloğlan -V-.........................................................................................................................234
76. Keloğlan ile Cangoloz..........................................................................................................235
77. Keloğlan ile Tilki Padişahı ...................................................................................................237
78. Kervancının Masalı..............................................................................................................241
79. Kıllı Mahmut.......................................................................................................................243
80. Kız Çocuklarını Sevmeyen İki Padişah ................................................................................244
81. Kibirli Kız ............................................................................................................................247
82. Kirazoğlu .............................................................................................................................249
83. Korkusuz Koca.....................................................................................................................253
84. Korkusuz Oğlan ..................................................................................................................254
85. Kör Kurt...............................................................................................................................256
86. Köse.....................................................................................................................................257
87. Köylü ile Şeytan...................................................................................................................259
88. Kurdun Çobanlığı ...............................................................................................................260
89. Kurt ile Kuzu .......................................................................................................................261
90. Kusmukçu............................................................................................................................262
91. Kuyruk Acısı........................................................................................................................264
92. Küçük Kız ve Ağabeyleri .....................................................................................................266
93. Leylek İle Tilki ....................................................................................................................271
94. Mehmet Pehlivan ile Güleser Hanım...................................................................................272
95. Mır Derviş ...........................................................................................................................278
96. Mintik Kız............................................................................................................................279
97. Nalbant ile Padişah..............................................................................................................281
98. Narhanım ............................................................................................................................283
99. Nene ile Tilki.......................................................................................................................285
100. Nine ile Tilki......................................................................................................................286
101. Oduncu ile Abugüneş........................................................................................................287
102. Ölümsüzlük Çiçeği............................................................................................................293
103. Padişahın Devesi ...............................................................................................................296
104. Padişahın Kızı ve Kara Köpek............................................................................................299
105. Padişahın Oğulları.............................................................................................................301
106. Padişah ile Keloğlan ..........................................................................................................304
107. Padişah Kızı ile Tembel Ahmet..........................................................................................306
108. Padişah ve Kızı ..................................................................................................................311
109. Padişah ve Üç Oğlu ...........................................................................................................312
110. Peri Kızı.............................................................................................................................314
111. Puhuluca ...........................................................................................................................320
112. Sabır ..................................................................................................................................323
113. Salman’ın Saplı Tası...........................................................................................................326
114. Sarı İnek ...........................................................................................................................328
115. Selvim Dalı ........................................................................................................................330
116. Sırma Saçlı Kız...................................................................................................................332
117. Sinem Padişahı ..................................................................................................................334
118. Sultan Hanı’nda Üç Gece ..................................................................................................336
119. Süpürgeci Dede .................................................................................................................337
120. Süpürgeci Hoca’nın Kızları................................................................................................339
121. Süpürgeci Koca..................................................................................................................341
122. Sürmeli Bey, Telli Senem, Akbilek ve Arif Bey ..................................................................351
123. Şahmeran’ın Yüzüğü .........................................................................................................354
124. Şemsi Beğendi ...................................................................................................................360
125. Şıngıl ile Mıngıl .................................................................................................................363
126. Tahta Tamaş.......................................................................................................................364
127. Tanrı Misafiri.....................................................................................................................367
128. Tavşan Sargısı ....................................................................................................................369
129. Tecer..................................................................................................................................370
130. Tembel Kız.........................................................................................................................374
131. Tılsımlı Su .........................................................................................................................376
132. Tilki ile Yılan.....................................................................................................................377
133. Topal Tilki..........................................................................................................................378
134. Uyanık Serçe .....................................................................................................................380
135. Uzun Yunus ......................................................................................................................381
136. Üç Bacı ..............................................................................................................................384
137. Üç Hıyara Âşık ..................................................................................................................386
138. Üç Kardeş ..........................................................................................................................391
139. Üç Kaz Yiyen Keloğlan ......................................................................................................395
140. Üç Kızın Bir Babası ...........................................................................................................398
141. Üç Nasihat -I-....................................................................................................................400
142. Üç Nasihat -II-...................................................................................................................403
143. Üç Turuncun Aşkı .............................................................................................................406
144. Üvey Anne ve İki Kız.........................................................................................................409
145. Üvey Kız ............................................................................................................................411
146. Yalancı ...............................................................................................................................413
147. Yarım Arap ........................................................................................................................414
148. Yaşlı Kurt...........................................................................................................................420
149. Yedi Başlı Dev....................................................................................................................421
150. Yedi Kardeş Bir Bacı ..........................................................................................................424
151. Yedi Kız ............................................................................................................................426
152. Yeşil At .............................................................................................................................427
153. Yeşil Kurbağa ....................................................................................................................430
154. Yılan ..................................................................................................................................432
155. Yılan Çocuk.......................................................................................................................435
156. Yılanlı Kız..........................................................................................................................436
157. Yılan Oğlan -I-...................................................................................................................437
158. Yılan Oğlan -II-..................................................................................................................441
159. Yorgancının Kızı ................................................................................................................444
160. Yüzük ................................................................................................................................446
161. Zayıf Kardeş ve Şişman Kardeş .........................................................................................448
162. Ağlar Elma ile Güler Elma.................................................................................................451
163. Ah Kız Vah Kız ..................................................................................................................453
164. Akıllı Köse.........................................................................................................................455
165. Ak Koç ile Kara Koç...........................................................................................................461
166. Ali Gözü Kız Gözü Yaktı Yandırdı Bizi .............................................................................463
167. Ali Kız................................................................................................................................469
168. Âlim ile Tilki .....................................................................................................................472
169. Altın Perçemli Çocuklar ....................................................................................................474
170. Altın Saçlı Oğlan ...............................................................................................................477
171. Anka Kuşunun Yüreği ......................................................................................................480
172. Aptal Kızı...........................................................................................................................483
173. Arzu ile Kamber ................................................................................................................485
174. Aslan ile Tilki ....................................................................................................................489
175. Avcı Ahmet .......................................................................................................................490
176. Ayağına Diken Batan Karga...............................................................................................491
177. Ayı ile Kız ..........................................................................................................................493
178. Ayı Kulak ...........................................................................................................................495
179. Azrail ile Delikanlı.............................................................................................................497
180. Bahtıkara ...........................................................................................................................499
181. Balık Bilmezse Halik Bilsin ...............................................................................................501
182. Balıkçı Bacağı.....................................................................................................................505
183. Baltacı................................................................................................................................509
184. Berlihava ...........................................................................................................................510
185. Beşer Kız............................................................................................................................518
186. Bey Kızı Beyaz ile Çoban Çil Ali........................................................................................522
187. Bey Oğlu ile Kaymakam Kızı.............................................................................................524
188. Bey Oğlunun Atları............................................................................................................526
189. Bezirgânın Karısı ...............................................................................................................529
190. Bıd Bıdı Kabacık ................................................................................................................531
191. Bir Baba Üç Oğul...............................................................................................................534
192. Bir Kız ve Yedi Aptal..........................................................................................................538
193. Bücür Oğlan ......................................................................................................................542
194. Büyük Oyun ......................................................................................................................547
195. Cehennemin Dibi ..............................................................................................................548
196. Cimri ile Cömert ..............................................................................................................553
197. Civik ..................................................................................................................................557
198. Çıtak Zühtü’nün Oğlu.......................................................................................................558
199. Dağıstan’ın Aşkı................................................................................................................560
200. Dağıstanlı ..........................................................................................................................563
201. Danacının Oğlu .................................................................................................................567
202. Deli ile Akıllı Kardeş .........................................................................................................571
203. Deli Tavuk .........................................................................................................................573
204. Demir Kurt ........................................................................................................................574
205. Dev ile Casus Kadın ..........................................................................................................576
206. Devin Kızı..........................................................................................................................579
207. Dev Karısı .........................................................................................................................581
208. Devkulak ...........................................................................................................................583
209. Dilenci...............................................................................................................................589
210. Doğru Bas, Kem Belasını Bulur.........................................................................................590
211. Dört Nasihat......................................................................................................................593
212. Dünya Güzeli ile Mehmet ................................................................................................597
213. Ejderha Bey .......................................................................................................................604
214. Elekçi Hala ........................................................................................................................608
215. Eskici Murat ile Şah ..........................................................................................................609
216. Evden Kovulan Köse..........................................................................................................613
217. Feleği Arayan Adam ..........................................................................................................618
218. Garip Çoban ......................................................................................................................620
219. Gelenek .............................................................................................................................623
220. Gençler ve İhtiyarlar..........................................................................................................624
221. Geyik ile Kız Kardeşi .........................................................................................................626
222. Gurgur Bacı .......................................................................................................................631
223. Güzel Kız Çirkin Kız..........................................................................................................633
224. Hamam..............................................................................................................................634
225. Haso’nun Aklı ...................................................................................................................636
226. Hayret ...............................................................................................................................638
227. Hayrola Yiğidim.................................................................................................................640
228. Heyni Yusuf.......................................................................................................................642
229. İbrahim Çavuş ...................................................................................................................644
230. İdi ile Bidi .........................................................................................................................645
231. İki Kardeş ..........................................................................................................................647
232. İki Sevdalı..........................................................................................................................651
233. İncili Yorgan ......................................................................................................................654
234. İyilik ve Kötülük................................................................................................................658
235. Kaçırılan Kız ......................................................................................................................661
236. Karaböcek İle Sıçan Ağa ....................................................................................................663
237. Kara İnek ..........................................................................................................................665
238. Karga .................................................................................................................................668
239. Kaynana ve Gelin...............................................................................................................670
240. Keçi Kız .............................................................................................................................672
241. Keklik ................................................................................................................................675
242. Kelkız ................................................................................................................................681
243. Keloğlan I ..........................................................................................................................683
244. Keloğlan II .........................................................................................................................688
245. Keloğlan III........................................................................................................................690
246. Keloğlan IV........................................................................................................................693
247. Keloğlan’ın Aklı.................................................................................................................695
248. Keloğlan ile Elmacık..........................................................................................................697
249. Keloğlan ile Padişahın Kızı................................................................................................699
250. Kıl Torba ...........................................................................................................................700
251. Kırk Kız .............................................................................................................................703
252. Kızdın mı? .........................................................................................................................706
253. Kil Kuyusu ........................................................................................................................710
254. Kolsuz Kız .........................................................................................................................712
255. Korkusuz Oğlan.................................................................................................................714
256. Köpek Masalı.....................................................................................................................716
257. Köroğlan............................................................................................................................717
258. Köse Musa .........................................................................................................................719
259. Kurbağa Kız .......................................................................................................................722
260. Kurnaz Tilki.......................................................................................................................725
261. Kuru Kabak .......................................................................................................................727
262. Kuyruğu Zilli Tilki.............................................................................................................729
263. Kuyudaki Kamçı ...............................................................................................................732
264. Külden Eşek ......................................................................................................................736
265. Limon Kız ........................................................................................................................741
266. Memmeda Gardaş .............................................................................................................743
267. Mır Mehmet ......................................................................................................................747
268. Muska (Mutlak) ................................................................................................................749
269. Narbağ ile Narhatun..........................................................................................................752
270. Nasip Kısmet.....................................................................................................................755
271. Ne İdim, Ne Oldum, Ne Olacağım....................................................................................757
272. Nohut Oğlan......................................................................................................................760
273. Oduncu ve Açgözlü Karısı.................................................................................................762
274. Ölü Başı Bekleyen Kız .......................................................................................................764
275. Ölü Yiyen Adam ................................................................................................................765
276. Padişahın Atı .....................................................................................................................769
277. Padişahın Kızı ile Keloğlan................................................................................................770
278. Padişahın Oğlu ile Mahi Mehir..........................................................................................771
279. Padişah Kızı ile Zülfikâr....................................................................................................776
280. Padişah ve Tuz ...................................................................................................................779
281. Pehlivan Pir Nazar Masalı .................................................................................................781
282. Perili Oğlan........................................................................................................................786
283. Rızksız Kız.........................................................................................................................788
284. Sallansop ...........................................................................................................................790
285. Sarıca Kuruca.....................................................................................................................793
286. Sarı Toprak ........................................................................................................................795
287. Serçe .................................................................................................................................796
288. Sinan ile Mihriban.............................................................................................................798
289. Sömürge Kuşu ...................................................................................................................800
290. Sultan Süleyman ve Cennet...............................................................................................801
291. Süpürgeci Hoca .................................................................................................................803
292. Şah İsmail I........................................................................................................................804
293. Şah İsmail II ......................................................................................................................806
294. Şahmeran...........................................................................................................................810
295. Şamadur Dede ...................................................................................................................813
296. Şeytan ile Oduncu .............................................................................................................817
297. Tahta At.............................................................................................................................820
298. Talih Kuşu..........................................................................................................................823
299. Taş Kesilen Padişah ...........................................................................................................825
300. Tavuk Kız...........................................................................................................................828
301. Tembel Ahmet...................................................................................................................830
302. Tepegöz ile Anası...............................................................................................................831
303. Tilki ile Kurt ......................................................................................................................833
304. Tilkinin Kurnazlığı.............................................................................................................835
305. Tuşlak Kız ..........................................................................................................................836
306. Uzun Yolculuk ..................................................................................................................840
307. Üç Arkadaş ........................................................................................................................842
308. Üç Evlat.............................................................................................................................844
309. Üç Kardeş I........................................................................................................................850
310. Üç Kardeş II.......................................................................................................................852
311. Üç Kız................................................................................................................................853
312. Üç Kız Kardeş....................................................................................................................855
313. Üç Şehzade I......................................................................................................................857
314. Üç Şahzade II.....................................................................................................................866
315. Üvey Anne I.......................................................................................................................870
316. Üvey Anne II .....................................................................................................................872
317. Yaralı Mahmut ile Gülşah..................................................................................................878
318. Yaşlı Adam ve Kızları.........................................................................................................879
319. Yaşlı Bir Adam...................................................................................................................881
320. Yazıcı .................................................................................................................................882
321. Yedi Kardeş........................................................................................................................884
322. Yedi Keçi Yavrusu ..............................................................................................................888
323. Yemen Padişahının Oğlu ...................................................................................................889
324. Yeşil Ot..............................................................................................................................893
325. Yılan Bey ...........................................................................................................................899
326. Yılan Doğuran Kadın.........................................................................................................901
327. Yumru ve Dumru...............................................................................................................905
328. Yülük Dayı.........................................................................................................................906
329. Zalim Padişah....................................................................................................................910
330. Zırto ..................................................................................................................................911
Sözlükçe ....................................................................................................................................913
Kaynak, Şahıslar........................................................................................................................917

Bu yazarın diğer makaleleri

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile