Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet

edebiyat sohbetleri

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

Kullanıcı Oyu: 5 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin

 siirde turkistan uslubuTürk kültür ve medeniyetinin her alanda soyut ve somut değerleri mevcuttur. Dünyanın her yerinde var olmanı gereği genel kabullere dayanır. Türk kültürü, Türkistan’da mayalanmış, yetkin ve olgun bir seviyeye yükselmiştir. Bu durum, beş bin yıllık bir zaman diliminde ‘’Türk Kültür Havzası’’ nda bir hayat alanı edinmiştir. Türkistan’dan doğan bu muhteşem kültür; Asya, Afrika ve Avrupa’da hâkim hâle gelmiştir. Askeri üstünlük, bir kasırga misali eser. Fetihler, kültürel yönden desteklenerek gönüller kazanılır. Yüksek Türk kültürünün insani değerlere verdiği önem sayesinde zaferler pekiştirilmiştir. Türkistan, Horasan ve Anadolu merkezli olarak gelişen Türk kültür havzası günümüzde de varlığını sürdürmekte, geleceğin ufkunda yeni dirilişlerin ve atılımların vaktini beklemektedir. Biz burada konumuz gereği şiirde Türkistan üslûbu üzerinde duracağız.

(Okuma süresi: 3 - 6 dakika)

Kullanıcı Oyu: 5 / 5

Yıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkinYıldız etkin

turkcenin var olma mucadelesiGöktürk Yazıtlarında Bilge Kağan, içi sızlayarak Türk milletini milli kültüre sahip çıkma konusunda uyarır. Bu ihtar, asırlar öncesinden günümüze kadar uzanıp gelen bir ata vasiyetidir. 735 yılında bengü taşlara kazınan bu öğütte Bilge Kağan: ’’ Türk milleti il yaptığı ilini elden çıkarmış, kağan yaptığı kağanını kaybedivermiş. Çin milletine beylik erkek evlâdını kul kıldı, hanımlık kız evlâdını cariye kıldı. Türk beyler, Türk adını bıraktı. Çinli beyler Çin adını tutarak, Çin kağanına itaat etmiş.’’ diyerek milli kimliğe sahip çıkmamanın bedelinin ağır olacağını ikaz etmiştir.

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

edebiyat sohbetleri sanat siirde imgesel İmgesiz sanat olamayacağı gibi imgesiz şiirin de ortaya konulamayacağı bir gerçektir. İmgesel anlatım en çok da şiirde kullanılmıştır. İm kelimesi; işaret, alâmet anlamına gelmektedir. Anlam yüklenen her şey, gösterge, iz, belirti… birer im’dir. Türkçe’de sık kullandığımız, ‘’imi, timi yok.’’ deyimi, ‘’izi, belirtisi yok’’ karşılığında ifade edilmektedir. İmge sözü, im’den türetilmiştir. Sözlüklerde imge: Zihinde tasarlanan ve gerçekleşmesi özlenen şey, düş, hayâl, hülya anlamları taşır. İmge aynı zamanda hayâl, gölge, görüntü anlamlarını da içerir. İmgelem; imgeler arasında yeni ilişkiler kurma, yeni kavram ve düşünceler oluşturulmasıdır.  

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

islam ve siirCahiliye döneminde Arap şiiri çok gelişmiş, belli bir yetkinliğe ulaşmıştı. Arap şairler güzel söz söylemek için birbirleriyle çeşitli ortamlarda yarışırlardı.  Övgü ve yergide sınır tanımayan şairlere gaipten haber veren kâhin gözüyle bakılıyordu. Uygun olandan uzaklaşma anlamına gelen ifrat ve tefritte aşırılıktan çekinmeyen şairlerin cin ve şeytanlarla bağlantılı olduğuna inanılıyordu. Kabile içinden bir şair çıkınca, onun adına eğlenceler ve törenler düzenleniyordu. Panayırlarda şiirler okunuyor, yarışmalar yapılıyordu. Seçilen yedi şiir, ‘’muallakat-ı seb'a’’ adıyla Kâbe duvarına asılıyordu. Bu şiirler, klasik nazım şekli olan kaside olarak altmışla yüz beyitten oluşuyordu. Bedevilik hayatı, at ve deveye övgü bu kasidelerin başlıca konusuydu.

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

 edebiyat sohbetleri edebiyat sosyolojisiHer sanat alanın kendine ait bir sosyolojisi vardır. Sanat, doğrudan kişi ve toplumları ilgilendirir. Edebiyat, bir söz sanatı olduğu için toplum ve bireyle iç içedir. Edebiyatın ana malzemesi olan dil, toplumsal bir olgudur.

 Nurettin Şazi Kösemihal, Edebiyat Sosyolojisine Giriş başlıklı makalesinde konuyla ilgili şu soruları sorar: Edebiyat nedir? Edebiyat kavramının çözümlemesi, edebiyat sözlü yazılı bir dil midir? Edebiyat bir bilgi midir? Edebiyat bir anlam bir düşünce midir? Edebiyat bir eylem tekniği midir? Edebiyat sosyolojisinin cevap aradığı bu sorular, ilgili alanın temelini meydana getirir. 

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

edebiyat sohbetleri sanat sosyolojisiSosyoloji;  toplumsal etkileşimi, bireyle toplum arasındaki ilişkiyi, sosyal kurumların yapı ve birbirleriyle ilgilerini inceleyen bir bilim dalıdır. Sosyolojinin ele aldığı toplum, ortak bir kültürü ve o kültürün kurumlarını benimseyip paylaşan bireylerden oluşur. Sosyoloji bilimi, geleneksel toplumdan modern topluma dönüşümü anlama çalışmalardan doğmuştur. Sosyoloji, yerel ve küresel düzeyde toplumsal değişim ve dönüşümleri sistematik bir biçimde inceleyerek açıklar.

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

sanat felsefesi Düşünürler ;’’Bir sanat eseri nasıl oluşur?  Sanatçı eserini nasıl ortaya koyar? Bir sanat eseri niçin üretilir?’’ sorularına asırlar boyunca cevap aramışlardır. Her kuram, kendinden bir önceki düşünceyi eleştirerek yeni bir anlayışı ortaya koymuşlardır. Felsefe; dünya, hayat ve toplumu anlamaya çalışırken bu kavramları anlamlı kılmaya da çalışır.

(Okuma süresi: 3 - 5 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

abdulhak hamit tarhan 9 Tanzimat döneminin ‘’şair-i azam’’ vasfıyla tanınan Abdülhak Hamit, şiir konusundaki görüşlerini Makber’in Mukaddemileri ile  Bir Şairin Hezeyanı ve  Nâkâfî şiirlerinde açıklamıştır. 

    ‘’İnsan, bazı kerre, hâtırına gelen bir hayâli tanıyamaz, o kadar güzeldir.

 Zihninden uçan bir fikre yetişemez, o kadar yüksektir. Kalbinde doğan bir hissi bulamaz, o kadar derindir. Bu acz ile bir feryâd koparır yâhûd pek karanlık bir şey söyler yâhûd hiç bir şey söyleyemez de, kalemini ayağının altına alıp ezer. Bunlar şiirdir.’’ Bu sözler Şair’in Makber’in Mukaddemilerinden alınmış olup şiiri bir davranış biçimi şeklinde tanımlamaktadır.

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

muallim naci

Türk edebiyatında retorik ve poetikayla ilgili olarak pek çok eser yazılmış, halen de yazılmaya devam etmektedir. Bu sohbetimizde konuyla ilgili üç eserden bahsedeceğiz. Bunlar; Ahmet Cevdet Paşa’nın, Belâgat-ı Osmâniyye’si, Recâizâde Mahmud Ekrem’in Talim-i Edebiyat’ı ile Muallim Nâci’nin Istılâhât-ı Edebiyye’sidir. Ahmet Paşa, klasik Arap belâgatı üzerinde yoğunlaşarak, Türkçe uygulaması açısından değerlendirmeler yapmıştır. Recâizâde Mahmut Ekrem, Batı retorik anlayışını Türk edebiyatına uygulamıştır. Muallim Naci (1850-1893), bu iki anlayış arasında eski edebiyatı da dışlamadan hatta onun güzelliklerini ortaya koyup savunarak konuya farklı bir açıdan yaklaşmıştır.

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

ibni sina1 Türk-İslam dünyasının en önemli bilginlerinden olan İbni Sina (980-1037); felsefe, matematik, astronomi, fizik, kimya, tıp, müzik ve edebiyat alanlarında eserler vermiştir. Batı’da ‘’Bilginlerin Hükümdarı’’ anlamına gelen Avicenna adıyla tanınır. 

      İbni Sina, Farabi’den sonra Türk-İslam dünyasında mantık çalışmaları yapmıştır. O, Aristo mantığından hareketle bağımsız bir mantık anlayışı ortaya koymuştur. Aristo’nun Organon ortak adı altında toplanan kitaplarını o yüzyılın anlayışı olarak ilim dili kabul edilen Arapça’ya çevirmiştir. İbni Sina bu çalışmasını  ‘Kitâbu’ş-Şifâ’ başlığı altında ansiklopedik eserinde yazmıştır. Kitâbu’ş-Şifâ’nın el-Hitâbe (Retorik) , eş-Şi ’r (Poetika) kitapları Aristo’dan çevirinin yanı sıra İbni Sina tarafından yapılan değerlendirme ve eklemelerle zenginleştirilmiştir. Fasıllar halinde açıklanan konular; şiir ve Yunan şiirinin taksimi, şairlerin genel temaları, şiirin nasıl başladığı,  beyitlerin vezinleri ve Tragedya açıklamaları, şiir terkibinin güzelliği, Tragetya’daki muhayyil izahlar, Tragedya’nın kısımları sözleri, şiirleri şeklindedir.

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil

 siir02Sözlükler şiir terimi üzerinde farklı tanımlar yapmakla beraber; sezgiye dayanan duygu kaynaklı ahenkli sözler olduğu noktasında birleşmektedirler. Arapça olan şiir; bir şeyi inceliklerini kavrayarak bilmek, sezerek vâkıf olmak; uyumlu, ölçülü ve ahenkli söz söylemek, seziş, hissediş, sezgiye dayanan bilgi; duygu ve heyecandan kaynaklanan uyumlu, ölçülü ve ahenkli söz anlamlarını taşımaktadır.

    Şiir terimi Türkçe’de  yır kelimesiyle karşılanmıştır. Yır; duygu, imge ve düşünleri anlatış özelliğiyle dile getiren sanatlı söz, yazı, ezgi, türkü, nağme, koşma, koşuk, üzüntü, sıkıntı demektir. Görüldüğü gibi yır kelimesi müzikle şiiri yan yana kullanılmıştır. Batı dillerinde şiir (poem); yapmak, imal etmek, yaratmak anlamlarındadır.

15 Temmuz 1943'te Gümüşhane'ye bağlı Kelkit ilçesinin Dayısı köyünde doğdu. Ailesinin Kırıkkale'ye göçmesi üzerine ilkokulu orada tamamladı. Ortaokulu Merzifon ve Mersin askeri...
Yavuz Bülent Bâkiler 23 Nisan 1936 , Sivas ’ta doğdu. Şair, yazar , gazeteci, yönetici, avukat. Aslen Azerbaycan göçmeni ailenin çocuğu olan Yavuz Bülent Bâkiler ilk ve orta...
Bu Vatan Toprağın Kara Bağrında Sıra Dağlar Gibi Duranlarındır ORHAN ŞAÎK GÖKYAY Türk edebiyatının en usta şairlerinden biri olan ve edebiyatımızda daha çok "Bu Vatan Kimin?"...
(d. 16 Nisan 1916, İstanbul - ö. 13 Aralık 1979, İstanbul), Türk şair, öğretmen, çevirmen. Modern Türk şiirinin önde gelen şairlerindendir. Herhangi bir edebi akıma katılmamış;...
1955 yılında Yalvaç (ISPARTA) ’ ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim...
Ahmet Yılmaz Soyyer’in Şiir Dünyası Yılmaz Soyer, ya da şiir dışındaki çalışmalarıyla A. Yılmaz Soyyer, 1960 yılında Konya’nın Ereğli ilçesinde doğdu. Annesi ve babası o henüz...
1932 yılında Hasankale’nin Alvar köyünde doğan Reyhanî’nin asıl adı Yaşar Yılmaz'dır. İran'dan göçen babası önce Kars’a, daha sonra Erzurum'a yerleşir. Okuma yazmayı okula...
Şiiri, kristal bir menşurdan geçip binbir renge dönüşen sesli ışıklara benzeten Goethe: "Hayatın da, ölümün de sırrına erip, rûha gömülen bir hazine ve batmayan bir güneşle kucak...
Nigar Rafibeyli (Azerice: Nigar Rəfibəyli, d. 23 Haziran 1913, Gence - ö. 10 Temmuz 1981, Bakü), Türk yazar ve şair. Roman ve kısa öykü yazarı olan Anar Rızayev'in annesi ve ünlü...
Necmettin Halil Onan (1902, Çatalca, Kocaeli - 17 Ağustos 1968, İstanbul), Türk şair, öğretmen, akademisyen, edebiyat tarihçisi. Türk edebiyatının artık klasikleşmiş eseri olan...
Abdullah SATOĞLU Öyle bir insan tasavvur ediniz ki, hayatında şöhretten, şehvetten, kinden, alayıştan, mevkiden ve paradan hoşlanmamış; hiçbirşeye sadakada sarılmamış, istediği...
1976 yılında Tarsus’ta doğdu. 2002 yılında Niğde Üniversitesi’nden mezûn oldu. Töre, Kurgan Edebiyat, Siyah-Beyaz Kültür, İnziva, Herfene, Yeni Düşünce, Başarı Edebiyat,...
Adını Türk edebiyatına “Destan Şairi” olarak yazdırmış bir büyük ismi: Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu’nu, 21 Ağustos 1992 günü kaybetmiştik. Çok yetenekli bir şair, çok kıymetli...
Ömer Lütfi METE Şair, yazar, gazeteci ve senarist. 1950 yılında Rize’nin İyidere ilçesi -eski ismi Aspet diyede bilinen- Fıçıtaşı mahallesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini...
1936 yılında Balıkesir, Gönen İlçesi Paşaçiftlik Köyü’nde doğdu. İlkokulu köyünde, ortaokulu Bandırma’da bitirdi 1955 de Hv. Asb. Tek. Okulu’na girdi. 1957 de Türk Hava...