Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet

edebiyat sohbetleri

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

aristo farabi poetikaFelsefe, bir düşünme disiplinidir. Felsefe; bilgi, bilim, din, sanat, evren, insan gibi pek çok konuyu kendine mahsus yöntem ve açıklamalarla ortaya koymaya çalışır. Bu bakımdan sanat ve sanatın çeşitli dalları filozofların ilgi alanları içinde yer almıştır. Farklı bakış açılarından sanat üzerine düşüncelerini açıklamışlardır.

   Aristo (M.Ö. 363-360),  Poetika adlı eserinde şiir sanatı üzerine düşüncelerini açıklamıştır. Poetika; yapmak, üretmek, yaratmak anlamına gelen poiein fiilinden türetilmiş olup Türkçe’de  ilm-i aruz, fenn-i şiir manasıyla Şemsettin Sami tarafından kullanılmıştır. Batı dillerinde şiir karşılığı olan poem sözcüğü de poetika ile ilişkilidir. Poetika, şiir sanatı üzerine teorileri kapsar.

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

guzel soylenen soz siir  Kur’an-ı Kerim’de Cenab-ı Allah şöyle buyuruyor: “Sözü gönül alıcı bir biçimde güzelce söyleyiniz!” (İsra 23)   ‘’ Allah evreni sözle yarattı : ‘’ kün ,fe yekun’’ (Ol, dedi ve oldu.) Bu yüzden söz kutsaldır. Her yaratılış sözle başladı. 

     İnsanla Allah arasındaki ilişki sözle sağlanır. Ve her vahiyde Allah, insana sözle seslendi.

      İnsanda dile gelen söz, Yaradan’ın iradesidir.  Söz, insanlara verilen en büyük bağıştır.

 Allah, insanı muhatap aldı, onunla konuştu.   İnsana akıl ve söz verildi. Bu yüzden insana eşref-i mahlûkat denildi. 

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)
 edebiyatta retorikSöz; bir duyguyu, bir düşünceyi eksiksiz olarak anlatan sözcük ya da sözcük dizisidir. Bir veya birkaç heceden oluşan ve anlamı olan ses birliği, sözcüktür. İnsanlar arasında en temel  iletişim aracı dildir ve dil, sözcüklerin anlamlı kurgulanmasıyla hayatiyet kazanır. İnsanlar konuşma yeteneğini yazıya dökmesiyle birlikte, iletişim daha farklı bir boyut kazanmıştır. Yazının icadı, pek çok yazı şekillerinin de doğmasına sebep olmuştur.
     Söz söylemek, sözü sanatlı ifade etmek felsefenin de ilgilendiği konular arasına girmiştir.  Platon  (M.Ö 427- 347), söz söyleme sanatı olarak tanımlanan retorik kavramını ilk defa kullanmıştır. Retorik, güzel söz söyleme anlamıyla diyalog kurulan kişi ya da kişilerin ikna edilmesi sanatı olarak da belirtilmiştir. Sözü güzel söylemek, sanatlı bir anlatımla ifade etmek; dinleyene, okuyana heyecan vermek, etkilemek, ikna etmek söz sanatçısı yazar ve şairlerin birincil görevleri arasındadır. Retorik; anlatımda akıcılığı ve yaratıcılığı oluşturur.
(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

edebiyat01   ‘’Dil; insanlar arasında anlaşmayı sağlayan tabii bir vasıta, kendine mahsus kanunları olan ve ancak bu kanunlar çerçevesinde gelişen canlı bir varlık, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış bir gizli  antlaşmalar sistemi, seslerden örülmüş içtimai bir müessesedir.’’ (Prof. Dr. Muharrem Ergin Türk Dil Bilgisi Minnetoğlu Yayınları İst. 1972) 

     İnsan; düşünce, duygu ve hayallerini dilin sonsuz ifade yeteneğinden yararlanarak nice güzellikler meydana getirmiştir. Edebiyat, dille yapılan bir sanattır. Edebiyat; nesir ve nazım türleriyle güzel sanatların en yaygın kollarından birisi olup dilin ilk ortaya çıkışından itibaren var olagelmiştir. Dil ve dille oluşturulan edebiyat, bir topluluğu ortak inanç, duygu ve düşüncede birleştirerek çok önemli bir görevi yerine getirir. Dil ve edebiyatın gelişip olgunlaşmaları birbirine bağlıdır. Edebiyat, ortaya koyduğu eserlerle toplumların sosyal, siyasal ve kültürel değişmelerine zemin hazırlamıştır. Edebiyat sayesinde insanlık alemi birbirleriyle düşünce teatisinde bulunarak dünya barışına da katkı sağlar.

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

 sanatin tasnifiSanat, bir güzelliği meydana getirmek için yapılır. Sanatçının öznel bir çabası sonucunda özgün olarak ortaya çıkardığı sanat; kullandığı malzeme ve teknik, ifade ediş biçimi bakımından farklı adlarda sınıflandırılabilir. İnsanın ruh ve duygusuna hitap eden sanata; güzel sanatlar ve ince sanatlar da denir. Bu yönden sanat; kullanım değeri taşıyan ve el becerisine dayanan, deneyim ve ustalık gerektiren zanaattan ayrılır.

   Sanat, ortaya çıkışından itibaren çeşitli sınıflara ayrılmıştır. Orta Çağda; dilbilim, geometri, hesap, astronomi gibi bazı bilim dalları ve felsefe gibi düşünce sistemleri sanatın içinde yer alırken günümüzde daha başka ilke ve ölçütler esas alınarak sınıflandırmalar yapılmaktadır.

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

sanat es Sanat; ‘’bir duygunun, tasarımın, güzelliğin vb. dışa vurumunda, anlatımında kullanılan  yöntemlerin tümü. Bu yöntemlerle ortaya konulan üstün yaratıcılık. Hüner, marifet’’ anlamına gelmektedir.

     Sanat, uzun süre bilim ve teknik sınıflandırmasının içinde sayılmıştır. Ancak sanat,  nesnenin değişimini sağlayan ustalıktan ve bilimdeki varlığı anlama bilincinin dışında ve  ötesinde bulunmaktadır. Öncelikle sanatın temelini oluşturan kavramlara bakıldığında; bir duygunun, bir güzellik endişenin, sanat dalının özelliğine göre geliştirilen bir yöntemle üstün bir yaratıcılığın ortaya konulması gerekmektedir.

      Sanatın malzemesi; ses, söz, taş ve renktir. Sanatçı var olan bu malzemeyi, ilgi alanına göre uygulayacağı bir yöntemle, kendi güzellik anlayışına içerisinde müzik, edebi tür, heykel- mimari ve resim olarak meydana getirir. Eseri nasıl anlamak gerektiği konusu ondaki anlam aktarmasını çözmekle mümkün olur. Bu da insanların sanat eserinden etkilenmesiyle kendileri üzerinde bir kabülle birlikte beğeni davranışının içselleştirilmesidir.