Edebiyat Dünyamız

Edebî Medeniyet:Ebedî Medeniyet (ISSN 2587-2435)

  
  

okumazorlukOkumanın bittiği yerde şiddet başlar.

Okumayı hiçbir şey engellememelidir. Okumayı engelleyen fiziksel engeller(düzensiz ortam/televizyon/bilgisayar …) ve psikolojik engeller ile ilgili genel değerlendirmeleri şöyle sıralayabiliriz: ‘Dalgınlık’ sürekli değerlendirilmelidir. Dalgın olduğumuzda kendimizi kontrol edebilmeliyiz.

Zamanımızı çalan zaman hırsızlarına karşı ‘Hayır’ demeyi bilebilmeliyiz.

Dikkat, azami ölçüde o konuda yoğunlaştırılmalıdır. Bu beklenildiğinden daha kolaydır. Yeter ki deneyelim.

Duygusal problemlerden uzaklaşılmaya çalışılalım; zor gibi görülse de kolaylığını okudukça daha çok anlayacağız.

Hayal kurulabilmelidir. İrademiz güçlü olmalıdır. Bunun için de ‘yaptıklarımız’ ile ‘yapacaklarımız’ sürekli karşılaştırılmalıdır. İstersek yaparız, inanın. Denemeden vazgeçmek yok, unutmayalım.

Kelime haznemiz, her fırsatta arttırılmaya çalışılmalıdır. Okuma sırasında sadece okunmalıdır. Plansız çalışılmamalıdır. Stresten uzak durmaya gayret edilmelidir. Tekrarların belli bölümü, sesli yapılmalıdır. Yanlış hedef seçimine dikkat edilmelidir.

Okumanın en önemlisi, bence, ailede okumadır. Alışkanlık büyük ölçüde böyle kazanılır. Ailede aşağıdakilerin yapılması okuma engellerini ortadan kaldırabilir, çocuktaki okuma engelleri zamanla aşılabilir:

Alınan kitapları bir süre göz önünde bırakalım. Aile içinde okuma ortamı oluşturalım. Çocuğa yaş grubunu, yaş özelliklerini de dikkate alarak, gerekirse bu konuda bir uzmandan destek alarak her gün yüksek sesle bir şeyler okunabilmeli, çocuk dinlenebilmelidir.



Çocuğa kütüphaneye gitme alışkanlığı kazandırılabilmelidir. Çocuğun ilgi alanlarını araştırıp ona göre kitaplık oluşturulabilir; eve gazete ve dergi getirerek onların renkli dünyasıyla tanıştırılabilir, sözlük ve ansiklopedi kullanımı yaygınlaştırılabilir, yazmaya teşvik edilebilir, günlük tutmak/tutturmak/tutanlarla ilgilenilebilir, özellikle akşam yemeklerinde öğrenilenlerle ilgili sorular sorulabilir, çocuğun okumaya olan ilgisini sürekli takdir edilip yeri geldikçe de ödüllendirilebilir.

Ailede okumayı engelleyen en önemli araç, tv ve oyun aleti olarak kullanılan bilgisayardır. Bu itibarla çocukların tv seyretmesini, bilgisayar kullanmasını iyi ve ciddi programlamak gerekiyor. Çocuk bilgisayarda kaldığı süre kadar/yarısı kadar … kitap okumaya zaman ayırabilmelidir. Bu konuda ona destek olmak, orta yolu bulabilmek gerekiyor.

Okumak güzel ama okuma hızını artırmak, okuma zevkini geliştirmek de çok önemli. Bunların geliştirilebilmesi için belli çalışmaları usanmadan yapmak gerekiyor. Bu çalışmaların çoğunu bilip yapıyorsunuz diye düşünüyorum aslında. Aklıma ilk gelenleri sıralayalım ben yine de: Ailede/okulda en çok kitap okuyana ödül verelim/verdirelim. Alışkanlıklarınızı değiştirelim. Az da olsa sürekli okuyalım. Zamanla çok şeyler öğrendiğimizi öğreneceğiz. Başkasının tavsiyesi ve ısrarı ile değil kendi isteğimizle okuyalım. Bir dakikalık okuma hızımızı tespit edelim. Bir kitabı baştan sona okuyamıyorsak ısrar etmeyelim. Çevrenizde okuma ile ilgili neler yapılıyor? Araştıralım. Evinizde/okulunuzda en çok okunan kitaba ödül verelim/verdirelim. Hızlı okumayı ilk başta merak etmeyelim. Hızlı okuma değil okuma ve çok okuma daha önemlidir. Kelimelere takılmadan okuyalım. Kitapevlerini gezelim. Kitapları tarayalım. Konuşulanlardan haberdar olalım. Okuduğumuz kitapları dağıtmayalım ve mutlaka bir kütüphane oluşturalım. Okuduğunuz kitaplarla ilgili kitap okuma formu düzenleyelim. Okuduklarınızdan beğendiklerinizi ayrı bir yere (ajanda, defter, not kâğıdı vb) yazalım. Okuma vakitleri belirleyelim. Okumaya değer verdiğinizi çevreye hissettirelim. Sergileri gezelim. Yeni kitaplar hakkında öğrendiklerinizi başkalarıyla paylaşalım. Zamanı iyi kullanalım.

Okumanın bilgi ve kültür birikimi kazanmadaki rolü artık inkâr edilemiyor. Sürekli okumanın bize kazandırdıklarını sıralayabilmek mümkün görünmüyor. Ülkemizi Ulu Önder Atatürk’ün bizleri hedef olarak gösterdiği çağdaş medeniyetler seviyesine yükseltmek için yapacağımız en güzel çalışmanın okuma alışkanlığı probleminin çözümüne bağlı olduğu gözler önündedir.


Özcan TÜRKMEN

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Yazar Hakkında

Özcan TÜRKMEN

Bu yazarın diğer makaleleri

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Cengiz Aytmatov ve Kızıl Elma

Aytmatov ,Cengiz (d. 12 Aralık 1928 , Şeker Kırgız ÖSSC) , yazar , çevirmen ve gazeteci.             Yazarlığa 1952’de başladı , 1959’da Kırgız’da Pravda muhabiri oldu. Povesti gor...

ANKARALI ARABACI İSMAİL VE MUSTAFA KEM

Mustafa Kemâl’in sabah ilk işi kendi maaşından yahut gerekirse borç alarak Arabacı İsmail Efendiye bir at alıp hediye etmekti[1]. Sabah ona zor olmuştu....

OĞUZ HAN DESTANIN İSLÂMÎ VARYANTI

Oğuz Kağan Destanını Anlatan Kaynaklar Oğuz Kağan destanını anlatan başlıca iki kaynak bulunmaktadır.   Bunlardan birincisi yazarı bilinmeyen ve bir Uygur...

DEDE KORKUT KİTABINDA ALKIŞLAR VE KARG

Türkiye Türkçesinde "bir şeyin beğenildiğini, onaylandığını anlatmak için el çırpmak"2 anlamında kullanılan alkış kelimesi, ulaşabildiği en eski Türkçe...

(XIV. YÜZYIL) Nîgârım dilberim yârim nedîmim mûnisim cânım Refîkim hem-demim ömrüm revânım derde dermânım Sevgilim, dilberim, yârim, alışığım, canım; Yoldaşım, ayrılmazım, ömrüm, ruhum, derde...
OSMAN ATTÎLA

OSMAN ATTÎLA

29.12.2018
Osman Attila ismini, ilk defa 1948 yılında, “ÇIĞIR” dergisinde çıkan “ Kızıldağ’da Bir Değirmen" başlıklı şiirin altında okuduğumu hatırlıyorum. Orta öğrenimimizi...
Çağdaş Tatar edebiyatının zirve romancısı olarak kabul edilen Ayaz Ğıylecev, Tataristan’ın en büyük sanat ve edebiyat ödülü Ğabdulla Tukay Ödülü...
Türkünün konusu insan ... İnsanın başından geçenler, insanın başına gelenler, insanların gönül ve ülkü dünyaları ... Bunların dile ve tele gelişi... Türkülerimiz köy...
Sosyal medyada rastlamıştım; süslü süslü yazılmıştı, epey bir dikkat çekiyordu. İlk bakışta anlamı tam kavrayamadım. Okudum, bir daha, bir daha,...
Ağzının içine baktıklarımız gibi, ağzından bal akanlar gibi konuşamadık bir türlü… Sözü ağzından dirhemle çıkanları örnek alamadık, taklit bile edemedik...
Siyasî, dinî ve/veya ekonomik hedeflere ulaşmak amacıyla sivillere; resmî, yerel ve genel yönetimlere yönelik baskı, yıldırma ve her türlü şiddet...
Paşa[1], yorgunluk kahvesini içmişti. Şöyle yalnız başına Ankara’da dolaşmak istiyordu. Çankaya’daki küçük bağ evinden çıktı, toprak yolda yürümeye başladı. Zihninde...
Kadın fotoğrafına baktı adamın. Her gün her gün biraz daha çekici buluyordu adamı. İnternette gördüğü adama âşık olur mu insan?
Kadı Burhaneddin, Oğuz Türkçesinin yanında Doğu Türkçesine de hâkimdir. Şiirlerinde, eski Anadolu Türkçesiyle birlikte Azeri ve Doğu Türkçesinin özellikleri de...
Melendiç nedir? Gölgesinde neler olmaktadır? Metin Savaş "Zemheri Kuyusu etrafında kurduğu gizemli dünyanın insanlarına bu kez dokuz dallı Melengicin altından...
Türk vatanının İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesinden Cumhuriyet’in ilanını kadar kendisi de Milli Mücadele’nin içinde bulunan Halide Edip Adıvar, anılarını...
Bursa'nın en eski mahallelerinden biri Yahşîbey Mahallesi... Hisar'dan bakıldığında batıda Murâdiye, Hamzabey ve Kocanâib mahalleleri arasında yanmış bir fotoğraf gibi...
TÜRK ORDUSU

TÜRK ORDUSU

03.11.2018
Pek çok ilahiyatçı ve mütefessir tarafından Türkleri işaret ettiği ifade edilen Mâide Suresi’nin 54. Ayeti şöyledir: “Ey iman edenler! Sizden...
Geçmişin hiçbir döneminde çağın bilgisine sırtını döndüğü hâlde rahat yaşamış, yükselmiş, ilerlemiş bir toplum yoktur; gelecekte de olmayacaktır. İnsanoğlu kendi...