Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet

okumazorlukOkumanın bittiği yerde şiddet başlar.

Okumayı hiçbir şey engellememelidir. Okumayı engelleyen fiziksel engeller(düzensiz ortam/televizyon/bilgisayar …) ve psikolojik engeller ile ilgili genel değerlendirmeleri şöyle sıralayabiliriz: ‘Dalgınlık’ sürekli değerlendirilmelidir. Dalgın olduğumuzda kendimizi kontrol edebilmeliyiz.

Zamanımızı çalan zaman hırsızlarına karşı ‘Hayır’ demeyi bilebilmeliyiz.

Dikkat, azami ölçüde o konuda yoğunlaştırılmalıdır. Bu beklenildiğinden daha kolaydır. Yeter ki deneyelim.

Duygusal problemlerden uzaklaşılmaya çalışılalım; zor gibi görülse de kolaylığını okudukça daha çok anlayacağız.

Hayal kurulabilmelidir. İrademiz güçlü olmalıdır. Bunun için de ‘yaptıklarımız’ ile ‘yapacaklarımız’ sürekli karşılaştırılmalıdır. İstersek yaparız, inanın. Denemeden vazgeçmek yok, unutmayalım.

Kelime haznemiz, her fırsatta arttırılmaya çalışılmalıdır. Okuma sırasında sadece okunmalıdır. Plansız çalışılmamalıdır. Stresten uzak durmaya gayret edilmelidir. Tekrarların belli bölümü, sesli yapılmalıdır. Yanlış hedef seçimine dikkat edilmelidir.

Okumanın en önemlisi, bence, ailede okumadır. Alışkanlık büyük ölçüde böyle kazanılır. Ailede aşağıdakilerin yapılması okuma engellerini ortadan kaldırabilir, çocuktaki okuma engelleri zamanla aşılabilir:

Alınan kitapları bir süre göz önünde bırakalım. Aile içinde okuma ortamı oluşturalım. Çocuğa yaş grubunu, yaş özelliklerini de dikkate alarak, gerekirse bu konuda bir uzmandan destek alarak her gün yüksek sesle bir şeyler okunabilmeli, çocuk dinlenebilmelidir.



Çocuğa kütüphaneye gitme alışkanlığı kazandırılabilmelidir. Çocuğun ilgi alanlarını araştırıp ona göre kitaplık oluşturulabilir; eve gazete ve dergi getirerek onların renkli dünyasıyla tanıştırılabilir, sözlük ve ansiklopedi kullanımı yaygınlaştırılabilir, yazmaya teşvik edilebilir, günlük tutmak/tutturmak/tutanlarla ilgilenilebilir, özellikle akşam yemeklerinde öğrenilenlerle ilgili sorular sorulabilir, çocuğun okumaya olan ilgisini sürekli takdir edilip yeri geldikçe de ödüllendirilebilir.

Ailede okumayı engelleyen en önemli araç, tv ve oyun aleti olarak kullanılan bilgisayardır. Bu itibarla çocukların tv seyretmesini, bilgisayar kullanmasını iyi ve ciddi programlamak gerekiyor. Çocuk bilgisayarda kaldığı süre kadar/yarısı kadar … kitap okumaya zaman ayırabilmelidir. Bu konuda ona destek olmak, orta yolu bulabilmek gerekiyor.

Okumak güzel ama okuma hızını artırmak, okuma zevkini geliştirmek de çok önemli. Bunların geliştirilebilmesi için belli çalışmaları usanmadan yapmak gerekiyor. Bu çalışmaların çoğunu bilip yapıyorsunuz diye düşünüyorum aslında. Aklıma ilk gelenleri sıralayalım ben yine de: Ailede/okulda en çok kitap okuyana ödül verelim/verdirelim. Alışkanlıklarınızı değiştirelim. Az da olsa sürekli okuyalım. Zamanla çok şeyler öğrendiğimizi öğreneceğiz. Başkasının tavsiyesi ve ısrarı ile değil kendi isteğimizle okuyalım. Bir dakikalık okuma hızımızı tespit edelim. Bir kitabı baştan sona okuyamıyorsak ısrar etmeyelim. Çevrenizde okuma ile ilgili neler yapılıyor? Araştıralım. Evinizde/okulunuzda en çok okunan kitaba ödül verelim/verdirelim. Hızlı okumayı ilk başta merak etmeyelim. Hızlı okuma değil okuma ve çok okuma daha önemlidir. Kelimelere takılmadan okuyalım. Kitapevlerini gezelim. Kitapları tarayalım. Konuşulanlardan haberdar olalım. Okuduğumuz kitapları dağıtmayalım ve mutlaka bir kütüphane oluşturalım. Okuduğunuz kitaplarla ilgili kitap okuma formu düzenleyelim. Okuduklarınızdan beğendiklerinizi ayrı bir yere (ajanda, defter, not kâğıdı vb) yazalım. Okuma vakitleri belirleyelim. Okumaya değer verdiğinizi çevreye hissettirelim. Sergileri gezelim. Yeni kitaplar hakkında öğrendiklerinizi başkalarıyla paylaşalım. Zamanı iyi kullanalım.

Okumanın bilgi ve kültür birikimi kazanmadaki rolü artık inkâr edilemiyor. Sürekli okumanın bize kazandırdıklarını sıralayabilmek mümkün görünmüyor. Ülkemizi Ulu Önder Atatürk’ün bizleri hedef olarak gösterdiği çağdaş medeniyetler seviyesine yükseltmek için yapacağımız en güzel çalışmanın okuma alışkanlığı probleminin çözümüne bağlı olduğu gözler önündedir.


Özcan TÜRKMEN

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Yazar Hakkında

Özcan TÜRKMEN

Bu yazarın diğer makaleleri

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile