Edebiyat Dünyamız

Edebî Medeniyet:Ebedî Medeniyet (ISSN 2587-2435)

  
  

ozcanturkmen‘Bir şeyin olmasına veya belli bir hâlde bulunmasına yol açan şey, durum, kimse…’, sebep demek...

‘Bir şeyin yapılmasını gerektiren şey, gerekçe’, sebep demek...

‘Bir amaca ulaşmak için kullanılan, bir amaca ulaştıran şey’, sebep demek…

Faydanın da zararın da sebebi var elbet. Faydanın sebepleri hepimizce malûm. Genelde gözden kaçırdığımız zararın sebebini şöyle sıralamış Doç. Dr. Murat Demirkol hoca: ‘Zarara yol açan dört sebep var: Sapmaya yol açan şehvet, zulme yol açan kötülük, üzüntüye sebep olan hata, kedere yol açan bahtsızlık….”

Arapça ‘sebep’, Arapça ‘saik’, Farsça ‘bahane’, Arapça ‘vesile’nin hepsini bir yana bırakıp ısrarla bunların tamamının yerine ve ısrarla niçin ‘neden’ kelimesini kullanma durumunu şimdilik saklı tutup dilimizde, gündelik hayatımızda ‘sebep’ nasıl kullanılıyor; sebep, nelere sebep oluyor bakıverelim şöyle bir:



Kâinatta her şeyin bir varlık sebebi var. Dünyamız, sebepler âlemiyle şekilleniyor. Tabiattaki her şey, bazı olayların kaynağı olan bir sebebe/sebepler zincirine dayanıyor.

Allah, kulu kula sebep yaratmış; atasözümüz, bunu şöyle anlatır: Kul, kula sebeptir.

Kul, her şeyin sebebini sorar, sebebini arar, sebebini bulur/bulmalıdır.

‘Sebepsiz kuş bile uçmaz.’ ve “Yarasız yere kurt düşmez.” atasözlerimizde de belirtildiği üzere devran, bir şey sebebiyle döner.

Bir şeyin olmasına veya yapılmasına yol açmak, olmasını yapılmasını gerektirmek yani sebep olmakla başlar her şeyimiz bence.

Yaşadığımız sürece herhangi bir şeyden ufak da olsa bir pay alırız, ondan faydalanırız. Bu sebeplenmelerimize göre de maddi manevi hayatımız şekillenir.

Boş yere, belli bir mesnede dayanmadan sebepsiz olarak ortada kalıveririz bazen de.

Sebepli sebepsiz yaptıklarımız, sonunu hesap ettiklerimiz/edemediklerimiz gündelik hayatımızın vazgeçilmezi olur çoğu kere.

Sebebe sarılmak gerekiyor elbette. Hayatta ayakta kalmak zorlaşıyor böyle yapmayınca.

Alacağımız tedbirlere karşı, önüne geçilmesi imkânsız, engelleyici, irademiz dışında beklenmedik durularla mücbir sebeplerle de karşılaşabiliyoruz.

İyiye sebep olmak da kötüye sebep olmak da bizler için. Bilerek ya da bilmeyerek kötüye sebep olduğumuz zamanlar vardır. Kötüye sebep olduğumuzda muhatabın en hafif şekliyle cevabı hazır: Sebep olan sebepsiz kalsın!

İyiye sebep olduğumuzda dua çok güzel: Sebep olandan Allah razı olsun.

Hiç duymasak, hatta tamamen unutmuş olsak daha iyi ama ‘sebep olanın gözü kör olsun’ bedduasına muhatap olmak da var hayatta.

Karamsar olduğumuzda Müslüm Gürses imdada yetişiyor sanki:

‘İçiyorsam sebebi var

Yarınımdan ümit mi var

Muharrem Ertaş usta da sebebe nasıl sesleniyor bakın bir:

Evin yıkılsın sebep

Belin bükülsün sebep

Dalında baykuş ötsün

Gülün dökülsün sebep


Nere gitsem geldin girdin arama

Derman bulunmasın gizli yarana

Hep senin uçu da döndüm Kerem'e

Bana ettiğini bulasın sebep

Sebep hep bizimle... Sebep hep yanı başımızda… Sebeple hep iç içe yaşarız. Yaşarız yaşamasına da gerçek sebepleri her zaman göremeyebiliriz, anlayamayabiliriz. Herkes ölüme bir sebep bulur da Azrail’e can alan sensin, demez.

Kötülüklerden uzak kalalım, kötü şey(ler)e sebep olmayalım inşallah.

‘Sebep olandan Allah razı olsun.’ duasının hep hepimizden yana olması temennisiyle…

Muhabbetle…


Özcan TÜRKMEN

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Yazar Hakkında

Özcan TÜRKMEN

Bu yazarın diğer makaleleri

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

AHMET HAMDİ TANPINAR VE YAZ GECESİ

(23.6.1901 - 24.1.1962) Doğ. ve Ölm.: İstanbul Çeşitli ortaokul ve liselerde okuduktan sonra İstanbul Edebiyat Fakültesi'ni bitiren Ahmet Hamdi Tanpınar,...

ÂŞIK SEYRANİ

Develi'li (Everek'li) Seyrani'nin doğum tarihi kesin değildir. 1800 veya 1807 yılında doğduğuna dair kayıtlar vardır. Bugün Kayseri ilinin ilçesi olan, o...

ALFABE MÜELLİFİ AHMET HİLMİ GÜÇL

Küçüklüğümden beri en büyük idealim olan "Gazetecilik" mesleğine atılmam "Alfabe Müellifi" Ahmet Hilmi Güçlü Hocanın tavassutu ile mümkün olmuştu. Hocanın o...

BEN BİR GÜRGEN DALIYIM - HASAN ALİ TO

Hasan Ali Toptaş’ın 2003 yılında yazdığı “Ben bir Gürgen Dalıyım” romanı kitabın tanıtım kısmında da yazdığı gibi yemyeşil umutların, horgörülen ufukların,...

Sûfiler; “Gel ey kardeş Hakkı bulayım dersen/ Bir kâmil mürşide varmayınca olmaz./ Resulün cemalin göreyim dersen/ Bir kâmil mürşide varmayınca...
Tasavvufi bir terim olan ‘’zübde-i âlem’’ kâinatın özü anlamında kullanılmakta ve doğrudan doğruya, insan kasdedilmektedir. İnsan kâinatın özüdür, zira insan,...
Mehmet Çınarlı(d. 1925 - ö. 19 Ağustos 1999), Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Türk yazar, şair, denemeci, eleştirmen. Hisarcılar akımının kurucusu.1925...
1499 Yılından beri Muradiye türbelerinin en büyük ve en görkemlisinde kardeşi Şehzade Mustafa ile birlikte yan yana yatan Cem Sultan,...
PEYAMİ SAFA-2

PEYAMİ SAFA-2

28.07.2017
Bir Dante'nin La Divinc Comedie'sini hakkiie anlamak ve tatmak istiyen bir kari. Dante'nin içinde yaşadığı muhit ve İtalya’nın o zamanki...
Gültekin Samanoğlu, imzasıyla, ilk defa Akın Karauğuz’un Zonguldak’ta çıkardığı “Doğu" dergisinin Ağustos/1949 tarihli sayısında karşılaştığımı hatırlıyorum.O yıllarda, Anadolu’nun birçok yerinde...
Türkiye OECD üyesidir. OECD, kuruluşundan bu yana üye ülkelerin kişi başına gayri safi hâsılalarını bir grafiğe dökmüş. 1970'den, bu kitabı...
Aynadaki Münzevî’ye- Gelmiştin Durgun bir düş gölünden çıkıp gelmiştin… Herkes buraya geldiğine göre, gönül fethedilen bir şeyler olmalıydı burada. Herkes buraya geldiğine göre,...
Mustafa Kemâl’in sabah ilk işi kendi maaşından yahut gerekirse borç alarak Arabacı İsmail Efendiye bir at alıp hediye etmekti[1]. Sabah...
“… Ne babaannem, ne de ondan sonraki kuşaktan amcalarım, yengelerim, babam, annem, bir gün bile oruç tutmazlardı ama Ramazanlarda iftar...
İLHAN GEÇER

İLHAN GEÇER

02.12.2018
Sanat ve edebiyat dünyamızın en renkli şairlerinden biri İlhan Geçer, bir kitabına ismini verdiği “Bir Bulut Geçti” şiirinde: Bir bulut geçti...
Birinci baskısı Emirdağlılar Vakfı’nca (2013), İkinci baskısı Emirdağ Belediyesi’nce (2017) yapılan ağabeyim sayın Şükrü TÜRKMEN ile yazdığımız Örnekleriyle EMİRDAĞ AĞZI...
Üniversite okumaktan ümidini kesmiş ve askere gitmeyi göze almış bir genç, cep harçlığı biriktirmek için, inşaatın en tepesinde pek de...
Belâ Râhında BenNe yerden kârbân-ı gam geçer olsa konar bendeBelâ râhında şimdi bir mu'ayyen menzil oldum ben(Nereden gam, üzüntü kervanı...