Edebiyat Dünyamız

Edebî Medeniyet:Ebedî Medeniyet (ISSN 2587-2435)

  
  

denlikHer şey uygun olsun; kıymeti veya niteliği bakımından aynı değerde olan şey(ler)e sahip olalım, çevremiz de böyle olsun; uygun vakit ve fırsatlar hep bizim için olsun; işlerimiz rast gelsin, denk düşsün uygun/münasip olsun, tam zamanına zamanında rast gelsin… mücadelesindeyiz hepimiz.

Allah inşallah cümlemizin işini denk getirir.

Günümüzde problemlerin yaygınlığı belli bir yerde çözümleri de yaygınlaştırmıştır. İş, denk gelen çözümü bulabilmektir. Özellikle sosyal çevredeki uyumsuzluklar, problem çözümünü zorlaştırmaktadır. Hepimizdeki stres yükü, ruh ve beden olarak hepimizin uyumunu olumsuz yönde etkilemektedir.

Uyumlu ve tatmin edici bir ilişkimiz olmadığı sürece kendimizle ve çevremizle sıkıntı yaşarız. Düzenli ve uyumlu olabilmek için çabalar dururuz.

Uyum surecini yönetebilen insan, başarılıdır. Uyum sağlama yeteneğini olumlu kullanabilen insan başarılıdır. Çevremizle duygu ve düşünce paylaşımı yönünden ne kadar uyumlu ve tatmin edici bir ilişkimiz varsa o kadar başarılıyız demektir.

Hayata karşı isteksizlik, iş motivasyonunda azalma, aileye olan ilgide/vakitte azalma, uyku/iştah değişiklikleri, konsantrasyon düşüklüğü, çabuk sinirlenme, tahammülsüzlük, yalnızlığa eğilim, sosyal çevrelerinde uyumsuzluk(lar), halsizlik, yorgunluk, iş/çevre problemleri, duyarlılık ve esnekliğin azalması … genel anlamıyla ‘depresyon’, işimizin denk gitmesine biraz engel oluyor. Dengeyi yitirir gibi oluyoruz bazen. Bazen de maalesef dengesiz davrandığımız oluyor. Uyum sağlamada zorlanıyoruz ister istemez.

Uyum, karşımızdaki kişinin dikkatini tutabilme ve güven duygusunu yaratabilme yeteneğidir. Uyumlu olma becerisi, başkasının haritasına girebilme ve onun dünyasını anlayabilme becerisidir. Uyum, iletişimin en önemli unsuru ve insan ilişkilerinin temel taşıdır. Uyum olmadan iletişim sağlanamaz.

Sevdiğimiz kişiler, uyumlu olduğumuz kişilerdir. Bu kişilerle pek çok ortak yönümüz vardır. Sevdiğimiz kişilerle farklı zevklerimiz olsa bile, özellikle, etik değerlerimiz uyum içerisindedir. Hırçın ve dalavereci birinin güvenilir biriyle dostluğu olmaz.

Hastalıkların tedavisinde hastayla uyum içine giren doktor çok daha çabuk sonuç alır. Çünkü hasta anlaşıldığını hisseder. Çoğu hastanın ilacı, ilaç firmalarının ürünleri değil, bir yudum sevgi ve anlayıştır.

Herkesi olduğu gibi kabul edebilmeye çaba gösterebilmeliyiz. Cahili var, ukalası var, iftiracısı var, inatçısı var, yalancısı var, haini/kalleşi/katili var, tecavüzcüsü var, ikiyüzlüsü var, arsızı/hırsızı var, sapkını/sapığı var, bencili/fırsatçısı var, komplekslisi var, delisi var, dedikoducusu var. Herkesi olduğu gibi kabul edip bedelini de ödeyebilmeliyiz.

Davranışlarımız, çevremiz, bu kabule göre şekillenir elbette. Neyden, niçin, nasıl, ne kadar uzaklaşacağımızı ya da ona/onlara yaklaşacağımızı iyi hesap etmek durumundayız. Atasözlerimiz bu konuda rehberimiz. Şöyleki: ‘Araba, atın önüne koşulmaz.’, ‘At yerine eşek bağlanmaz.’, ‘Dirhem, teraziye yakışır.’, Her kuş, kendi cinsiyle uçar.’, Her şey yerinde yakışır.’ ….

Deyimlerimizdeki uyarılara da kulak vereceğiz elbette. Terbiyesizlikten vazgeçip terbiyeli, dengeli hale gelecek edebimizi takınacağız. Sağımız solumuz belli olacak; dengesiz olmayacağız.

Dengeyi kaybetmeyeceğiz, şirazeden çıkmayacağız. Bir işe başlarken veya başlamadan önce iyice düşüneceğiz, adımımızı denk atacağız. Başkalarının bize yapabileceği kötülüklere karşı uyanık olacağız, ayağımızı denk alacağız. Yakışmadığımız hiçbir yerde durmayacağız, dengimiz olmayanlarla boşuna zaman öldürmeyeceğiz, boyu boyumuza huyu huyumuza olacak kısacası.

İşlerimiz bizim hâlimize uygun, uyumlu gidecek, katığımız ekmeğimize denk olacak.

Zorluklar olacak elbet bu faaliyetimizde. Tuzağa düşürmekte, kurnazlıkta birbirine denk olmakta hemen avcı kediye kurnaz fare olacağız. Bizimle yarışması, denk olması imkânsız olanlar, elimize su dökemeyecekler olacak, bizimle eşit, denk olmak isteyenler başa baş gelmek için çabalayanlar olacak, bize denk olması, bizimle karşılaştırıldığında bizden eksik yanı olmadığını söyleyenler olacak, bizden aşağı kalır yanı olmadığını iddia edenler olacak, olacak da olacak…

İki ucunu bir araya gelemeyecek belki de.

Olsun, her şeye rağmen aşırılıkları dengeleyeceğiz. Olsun, zıtları barıştıran ahengini sırrını arayacağız. Olsun, ‘Bir çivi bir nal, bir nal bir tırnak, bir tırnak bir ayak, bir ayak bir at, bir at bir kumandan, bir kumandan bir millet kurtaracak.’ Olsun, dengine getireceğiz. Dengiyle karşılaştıracağız. Kısa kesip denk yükleyeceğiz.

Evet, yürümeyi bilmeyen yolu bozsa da söylemeyi bilmeyen sözü bozsa da dengi dengine olacak her şeyimiz; bunun için daha da çok çaba harcayacağız. Mevla’nın dediğini de hiç akıldan çıkarmayacağız: ‘Ayakkabının biri ayağa dar gelirse ikisi de işe yaramaz.’

Özcan TÜRKMEN

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Bu yazarın diğer makaleleri

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

NEV’Î EFENDİ'NİN SADRAZAM SİNAN PA

Özel mektup konusu bazı istisnalar dışında Eski Türk Edebiyatı alanında araştırılması ihmal edilmiş konulardandır. Öyle ki bu konuda, bildiğimiz kadarı ile...

HALK ŞİİRİNDE UYAK VE REDİF

Halk şiirinde uyak, uyak ya da ayak terimleriyle anılır. Divan şiirinde olduğu gibi, halk edebiyatının uyak konusunda kuralcı bir tutumu yoktur. Halk şairleri en...

ANKARALI ARABACI İSMAİL VE MUSTAFA KEM

  Meclis kürsüsünün siyah örtüsü TBMM’in deki her konuşmasında Mustafa Kemâl Paşanın gözüne ilişmekteydi. Yeşil Bursa’nın işgal edildiği günden beri o örtü duruyordu....

İSKENDER PALA’NIN ŞAH VE SULTAN ADLI

Çalışmamızın konusu olan Şah ve Sultan romanı, 16. yüzyılda Türk tarihinin en önemli vakalarından olan mezhep ayrılığı ve bu ayrılığın ortaya koyduğu siyasi...

Türk vatanının İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesinden Cumhuriyet’in ilanını kadar kendisi de Milli Mücadele’nin içinde bulunan Halide Edip Adıvar, anılarını...
Her kandilde, “Kur’an’da "kandil" var mı yok mu?” tartışmalarının, “Niye kutluyorsunuz?” serzenişlerinin sonu gelmez biliyorum. Ben her kandil demiyorum da gece diyorum, kişinin...
2016 yılında yayın hayatına başlamış olan Kısık Sesler dergisi bir bölük idealist milliyetçi genç tarafından hazırlanmaktadır. Derginin parolası “Yusuflar Kuyudan...
Terci-i BendTâ be key arşa çıka âh-ı dil-î nâ şadımGökleri ağlata hasretle giden feryadımNice bir canı yaka nâle-i âteş-zâdımMüstaid kıl...
EZEL BESTESİ

EZEL BESTESİ

05.05.2019
Hepimiz o kadim ve ilâhi tablonun içinde, hem soru sorulan, hem cevapları bilen ve hem de yeryüzüne indiğimizde kanatlarına hayran...
Sevda için, yürekte bulunan siyah bir lekedir, derler. Peki, türlü türlü sevdadan hangisine aittir bu renk? Ateşten gömlek ise sevda,...
Şiirde İmge

Şiirde İmge

13.07.2017
İmge kelimesinin kökeni sayılan “image” veya “imago” kelimeleri Latince olup “görünür kılmak” anlamına gelir. Yine Latincede imagery kelimesi “insanın...
Türk kadınının tarihte “Vatan” için yaptıklarını anlatmak; değil bu sayfalara kütüphanelere sığmaz. Onlar; Türk’ün “hârim-i ismet” ine* el değdirtmemiş...
Nefret ve intikam hissi, bize büyük zarar(lar) verir. Affetmek, geçmişteki olumsuzlukların tesirinden kurtulmak, onların hayatımızı kontrol altında tutmasına son vermektir. Nefretin gittikçe...
Ulu şair Yunus Emre bir şiirinde “Her dem yeniden doğarız/Bizden kim usanası” demektedir. Gerçekten de aradan geçen onca zamana kadar...
Elli yıllık yazı hayatında, elliye yakın eser veren tanınmış romancımız Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı, bir toplum yazarı olarak, Kültürümüzün Yıldızları arasında...
ÖĞRETMEN

ÖĞRETMEN

15.09.2018
Şehit öğretmenlerimizin aziz hatırasına- Ulular, bir harf öğretene kırk yıl kölelik yapmak isterlerdi. Filozoflar; yeryüzünde barışı sağlayacak sihirli değnek analarla öğretmenlerin...
Kurtuluş Savaşımızın en sıkıntılı günlerinde sırtında bir asker kaputu (parkası) cepheden cepheye koşan, Sakarya ve Dumlupınar Meydan Savaşları’nda erlerimizle omuz...
“Bugünkü Irak devletinin sınırlarını oluşturan topraklar Osmanlı idarî bölünmesindeki Musul, Bağdat ve Bas­ra eyaletlerini içine almaktadır. 1500 yıla yakın bir...
FAZE BAYRAKTAR

FAZE BAYRAKTAR

14.07.2019
Zengin folkloru ile, mimarisi ile, gelenek ve görenekleri ile hepsinin üstünde bozulmayan insan karakteri ile otantik Türk kültürünü yaşayan ve...