Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet

gonul‘Gönül’, Kubbealtı Lügatı’nda şöyle kullanılıyor: 1. İman, sevgi ve nefretin; iyi ve kötü bütün duyguların kaynağı olduğu kabul edilen kalbin manevi yönü. Yürek. Dil. 2. Tasavvufta Cenab-ı Hakk’ın insanda tecelli ettiği yer, tasavvufi aşkın kaynağı.

Gönül, TDK Türkçe Sözlük’te de şöyle kullanılmış: 1. Sevgi, istek, düşünüş, anma, hatır vb. kalpte oluşan duyguların kaynağı. 2. İstek, arzu.

‘Gönül’ sözlüklerde var olmasına var ama hepimizde de sözlüklere dayalı olan/olmayan bir gönül tarifi var.

Dilimizdeki gönül başka, gönlümüzdeki gönül başka çoğu kere… Kimi zaman at başı gidiyor bu ikisi. Kimi zaman da gönlümüzdeki gönüle bağlıyız. Dilimizdeki gönlümüz aklımız, gönlümüzdeki gönlümüz duygularımız bana göre… Biri diğerine hep galebe çalıyor.

Tam bize lazımken gönlümüzdeki gönüle, gönlümüzdeki gönülle tam anlaşacakken de dilimizdeki gönüle gidiveriyoruz.

Gönülü hem tanımlamaya çalışalım hem de bu iş nasıl oluveriyor bakalım bir:

Günümüzde çoğu kere ‘istek, arzu’ anlamlı kullanılmaya başlayan ‘gönül’…

Son yıllardaki kullanımıyla, bence, 'gönülsüzlük’ anlamı daha ağır basan ‘gönül’…

Gönül eğlendirme hırs ve hevesindekilere küsen ‘gönül’…

Gönül okşayanların unuttuğu ‘gönül’…

Gönül kapanların, gönlünü kaptıranların yabancılaştığı ‘gönül’…

Gönül gözü açık olanları bekleyen ‘gönül’..

Gönlüne ateş düşenleri arayan ‘gönül’…

Gönüle girmeyi arzulayan ‘gönül’…

Gönül borcunun unutulduğu, gönül borçlusunun hatırlanmadığı ‘gönül’..

Ferahlığın, hoşluğun, rahatlığın gönül meselesi olmayışını kınayan ‘gönül’…

Zıtlıkları barıştıran ahengin sırrı ‘gönül’…

Güzel sanatların sırdaşı ‘gönül’…

Ne yaparsak yapalım gönlümüzü alan ‘gönül’…

Gönlümüz çekse de gönlümüz aksa da gönlümüz kırılsa da gönlümüz kararsa da gönlümüz yaralansa da gönlümüzle oynansa da hep bir yolunu bulan ‘gönül’

Gönlümüze dokunulsa da gönlümüz hoş olsa da ferman dinlese de dinelmese de hep bir şeye hep bir şeyde gönlü olan ‘gönül’ …

Garip ‘gönül’...

Örnekleri rahatlıkla artırabileceğinizi aşağıdaki kalıp sözler, deyimler, atasözleri de sizlerde bir şeyler uyandırır inancındayım:

Gönlü bağlanmak, gönlüne göre olmak, gönlü daralmak, gönlü düşmek, gönlünü etmek, gönlü hoş olmak, gönül bağı, gönül dostu, gönül eğlemek, gönül sırça saray, gönüle ferman yazdırmak, gönüllü gücük, gönülsüz davara giden it/üre üre getirir kurt, gönülsüz köpek davara gitmez, gani gönüllü..

Milletimiz gönülü en iyi ağıtlarda ve türkülerde işlemiş.

İstediğiniz gibi, arzunuza uygun şekilde yani her şey gönlünüzce olması temennisiyle sizleri PİR SULTAN ABDAL’ın deyişi ile baş başa bırakıyorum.

Sultan suyu gibi çağlayıp akma

Durulur gam yeme divane gönül

Dam başında duman dağ başında kış

Görülür gam yeme divane gönül

Bizden selam söylen dosta gidene

Yuf yalancıya da lanet nadana

Bunca düşman ardımızdan yetene

Yorulur gam yeme divane gönül

Şah-ı Merdan önümüzde kılavuz

Yıkılır mı Hakk’ın yaptığı havuz

Üç günlük dünyada bir yahşi yavuz

Dirilir gam yeme divane gönül

Pir Sultan Abdal'ım sırdan sırada

Bu iş böyle oldu kalsın burada

Cümlemizin yeltendiği murada

Erilir gam yeme divane gönül

Özcan TÜRKMEN

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Yazar Hakkında

Özcan TÜRKMEN

Bu yazarın diğer makaleleri

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile