Edebi Medeniyet 
Ebedi Medeniyet
(Okuma süresi: 13 - 26 dakika)

fuzuli 1Fuzûlî XVI. yüzyılda yaşamış, Türk edebiyatının büyük şairlerinden birisidir. Eserlerinde duygusallık (lirizm) ön plândadır. Devrinde kıymetinin bilinmemesinden, kimsesizlik ve yoksulluktan şikâyet etmiştir. Yaşadığı dönemde devlet adamlarından umduğu ilgiyi görememiş ve yaptığı başvuruların cevabını dahi alamamıştır. Bu ilgisizlik şairin psikolojisini etkilemiş ve zaman zaman şiirlerine de yansımıştır. Eserlerinde beşerî ve ilâhî aşk ön plâna çıkmıştır. Ayrıca onun eserlerinden tasavvufî konulara da vâkıf olduğu anlaşılmaktadır. Fuzûlî aşk ve âşıklık konularını ele alırken kendine has üslûbuyla ince hayâllerle süslemiştir. Bu yazıya konu olan Âh kavramı, gazellerinde yaklaşık 73 beyitte geçmektedir.

Add a comment

(Okuma süresi: 17 - 34 dakika)

son siirleriŞairlerimizin divanlarında yer alan şiirlerin çoğunun yazılış tarihi kaydedilmediğinden bilinmediği malûmdur. Padişah, sadrazam, şeyhülislâm gibi devlet adamlarına takdim edilmek üzere yazılmış kasidelerin telif tarihleri, adı geçen kişilerin hangi zaman diliminde vazife yaptığına bakılarak tahmin edilebilmektedir. Yine doğum, sünnet, evlilik, bir makama tayin, fetih, ölüm gibi hadiseler için yazılmış tarih manzumelerinin de umumiyetle o sıralarda meydana getirildiği söylenebilir. Böyle sınırlı sayıda şiir dışında kalan diğer manzumelerin yazılış tarihinin ekseriyetle bilinmediğini ifade etmek, yanlış olmayacaktır. Söz konusu noksanlık, şairlerin eserlerini sanat hayatlarının hangi devresinde, hangi şartlar altında yazdıklarını, zaman içinde nasıl bir gelişme yahut değişme gösterdiklerini takip ve tespit etmeyi güçleştirmektedir.

Add a comment

(Okuma süresi: 2 - 4 dakika)

seyrekbasan ozcan turkmenTürkünün konusu insan... İnsanın başından geçenler, insanın başına gelenler, bu insanların gönül ve ülkü dünyaları... Bunların dile ve tele gelişi... Türkülerimizin günümüze ulaşmasında emeği geçenleri rahmet, minnet ve şükranla anıyorum. Bu yapının temel taşlarından biri de köylümüz Nuri Amca (Nuri DEMİR / SEYREKBASAN)… Gördüğüm, duyduğum, sorup öğrendiğim kadarıyla tanıtmak istiyorum Seyrekbasan’ı…Anonim olduğunu bildiğim şu dörtlüğün Seyrekbasan’a ait olduğunu öğrenince inanışın, inanca göre yaşayışın göstergesi türkülerimize daha çok sahip çıkmam gerektiğine inandım:

Add a comment

(Okuma süresi: 7 - 14 dakika)

leyla hanim sairKlasik Türk edebiyatında kadın ve erkek birçok şair yetişmiştir. Dönemin sosyal durumundan dolayı kadın şairler erkek şairlere göre daha az sayıda olsa da, şairlik ve işledikleri konular bakımından erkek şairlerimizden farkları bulunmamaktadır. Fakat günümüze kadar yapılan araştırmalarda kadın şairlerin hayatları, eserleri, üslupları ve hayata bakış açılarının incelenmesi erkek şairlere göre biraz daha gölgede kalmıştır.

Add a comment

(Okuma süresi: 9 - 18 dakika)

sebahat deniz tecelliŞairlerin edebî şahsiyetleri üzerinde, yaşadıkları şehirlerin coğrafî, tarihî, sosyal, tabiat vs. özelliklerinin etkili olduğu bilinen bir gerçektir. Bu etki, şairlerin bazılarında az, bazılarında ise daha fazla ortaya çıkar. Osmanlı Dönemi’nin Balkanlardaki önemli sancak merkezlerinden biri olan Prizren, aynı zamanda kültür merkezi görevi de görmektedir. Prizren hakkında bilgi veren kaynaklarda, şair kaynağı olduğu, eşsiz güzellikte tabiat manzaraları bulunduğu, âleme can veren, ışık saçan güneş gibi bir şehir olduğu belirtilmektedir.

Add a comment

(Okuma süresi: 8 - 15 dakika)

 ishak celebiDivan şiiri, kuruluş bakımından gazellerin içinde kurulmuş olaylar zincirinden ibarettir. Belirli tipler, belirli kurgular etrafında şekillenmiş ve her divan şairi bu kurguyu esas alarak şiirler yazmıştır.

Divan şiiri denildiğinde akıllara gelen klasik mecazlar ve şiirlerin ana kahramanı olan âşık tipinin çaresizliği, Balkan coğrafyasında yetişmiş Üsküplü İshâk Çelebi’nin birçok gazelinde yerini laubali, sevgili ile mektuplaşan, görüşen ve kendine güvenen, çapkın bir âşık tipolojisine bırakmaktadır. Bu çizgi dışı prototip, divanın tamamına hâkim olmamakla birlikte üzerinde durulması gereken geniş bir yere sahiptir. Sevgiliyi görmeden âşık olan klasik âşık yerine sevgili ile bir arada olan, gece vakti onu evine davet eden hatta birlikte mey sohbetinde bulunan bir tip karşımıza çıkar.

Add a comment

(Okuma süresi: 9 - 18 dakika)

hadi atlasiBu çalışmada Hadi Atlasi ve onun “Ahir Zaman İşanı” adlı eseri hakkında bilgi verilecektir. Hadi Atlasi 1876 yılında Tataristan’ın Bua bölgesi İske Çeke köyünde dünyaya gelmiştir. Reformcu, eğitimci ve tarihçi kimliği ile tanınır. O, araştırmacılarca daha çok yukarıda anmış olduğumuz özellikleriyle çalışmalara konu edilmiştir. Bu yüzden Hadi Atlasi’nin yazmış olduğu “Ahir Zaman İşanı” adlı 264 beyitlik manzum eseri araştırmacılar tarafından çok dikkat çekmemiş, üzerinde pek durulmamıştır. Biz bu eserin hem döneminin dini ve sosyal durumuna dikkat çekmesi, hem Atlasi’nin dönemin din adamları yüzünden İslam dininin zarar gördüğünü anlatması açısından önemli olduğunu düşünmekteyiz. Ayrıca eserde kullanılan dil de dönemin Tatarca’sını göstermesi açısından değer taşımaktadır. İsmail Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışını destekleyen Atlasi’nin eserlerinde kullandığı dil ne kadar savunulan ortak dile uygunluk gösterir, bunu bu eserini inceleyerek ortaya koymaya çalışacağız.

Add a comment

(Okuma süresi: 7 - 13 dakika)

akbar riskulovDil bir parçalar bütünüdür ve bu parçaların en küçük birimini sesler oluşturmaktadır. Fonostilistik incelemeler, edebi metinlerin yapı bakımından ele alınmasını içerir. Fonostilistik incelemeler, eserin poetik yapısını oluşturan elementlerin belirlenerek çözüme gidilmesiyle oluşur. Eserin dış özelliği de denen tekrarlar, aliterasyon ve asonans metni yorumlamada önemli vasıtalar olarak değerlendirilebilir. Bu türden incelemeler ölçünlü dil sınırları içerisinde yapıldığı gibi ölçünlü dil dışı kullanımlarla da kendini gösterir. Modern Kırgız şairlerinden Akbar Rıskulov’un şiirleri fonostilistik görünüşler açısından dikkate değer nitelikler taşır. Çalışmada, Fonostilistik şiir incelemeleri başlığı altında müstakil olarak Akbar Rıskulov’un “Köktöm Keldi”, “Kanıkey Taytoru Çapkanda”, “Karagattay Közdörüŋ”, “Tilin Bil” şiirleri ile diğer şiirlerden bölümler ele alınacaktır. Sonuç olarak dil, dilbilim ve edebiyat verileri ışığında bir çalışma ortaya çıkacaktır. Ayrıca modern dilbilim sınıflandırmalarının edebi metinler üzerinde somut neticesi tespit edilecektir.

Add a comment

(Okuma süresi: 7 - 14 dakika)

– Şair Ahmet Cevat’ın aziz hatırasına –

Bir seher vaktinde vardık Göygöl’e
Burada kızlar gül takıyor kâküle
Alev alev bir gül attım su yandı
Sunam derin uykusundan uyandı
Yavaş yavaş araladı perdeyi
Gönlüm göle düşmüş yaban ördeği
Giyinip kuşanmaya erinmiş Göygöl
İpekten tüllere bürünmüş Göygöl

Add a comment

(Okuma süresi: 2 - 3 dakika)

mehmetakifMehmet Akif'in hayatı ve sanatı üzerinde birçok eser yazılmıştır. Şa­irin çok yakın dosta olduğu için Mithat Cemal Kuntay'ınki bir özellik taşa­rı. Mehmet Akif'in türlü sanat vecibelerini görmek ve anlamak için bu kitap okunmaya değer bir yapıttır

Abdülhamit devrinde karlı bir gün.

Add a comment

(Okuma süresi: 6 - 12 dakika)

esad efendi21684 yılında İstanbul’da doğan ve 67. Şeyülislâm olan Esad Efendi, Rumeli kadılarından Alanyalı İbrahim Efendi’nin torunu, 56. Şeyhülislâm Ebû İshâk İsmail Efendi’nin oğludur. Ayrıca 61. Şeyhülislâm Ebu İshak İsmail Efendi-zâde İshak Efendi’ni kardeşi, 83. Şeyhülislâm Mehmed Ataullah Efendi’nin dedesidir. Medrese zihniyetinin toplum hayatına egemen olduğu; resim, heykel özellikle mûsiki ile uğraşmanın günah sayıldığı, bu işlerle uğraşanların “kâfir”likle suçlandığı bir dönemde yetişen Esad Efendi, mûsiki ve şiir gibi iki güzel sanatla ilgilenmiş, çağının ilerisinde düşerek bir din adamının uğraşısı olmayan konulara derinlemesine eğilmiş bir ilim adamımızdır.

Add a comment

Odlar Yurdu, Azerbaycan Bakü'de doğdu. Liseden beri edebi ve sanatsal etkinliklerle ilgilendi. Türk ve Irak Türkmen edebiyatının gazete, dergi, şiir koleksiyonları, dergileri ve...
Sona Mahammad gizi Valiyeva, 1962 yılında Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Sharur ilçesinde doğdu. 1984 yılında bugünkü Azerbaycan Devlet Kültür ve Sanat Üniversitesi'nden mezun...
Orta Asya Türkleri'nin dinî-tasavvufî hayatında geniş tesirler icra eden ve "pîr-i Türkistan" diye anılan mutasavvıf-şair, Yeseviyye tarikatının kurucusu. Ahmed Yesevi’nin tarihî...
Bulut bulut bembeyaz bir rüyadır çocukluk. Sonraya sadece ha­tırlananlar kalır. Kenarı tırtıklı sararmış fotoğraflardır vesikaları! Ve yakın akraba sohbetlerinde, "Ben...
Sert rejimler ve onların değişimi çabaları ile dolu ürkütücü ve bir o kadar da hayranlık uyandırıcı bir tarihe, insanlık tarihinin en cesur ama felâketli deneyimlerine sahip...
Bir zamanlar Avrupa'da fizikçiler arasında önemli bir tartışma vu­ku bulur. Kâinattaki varlıklar acaba kendi içine mi bükülüyor? Eğer öyleyse onları çeken bir boyut olmalı ve bu...
"Aslanın vücudu, yediği hayvanlardan mürekkeptir". Valery'nin, şairin, ken­dinden önce gelen şairlerle ilgisini anla­tan bir sözü. Fakat bu söz, şiir dışı alan­larda da geçerli....
1955 yılında Yalvaç (ISPARTA) ’ ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim...
Ahmet Yılmaz Soyyer’in Şiir Dünyası Yılmaz Soyer, ya da şiir dışındaki çalışmalarıyla A. Yılmaz Soyyer, 1960 yılında Konya’nın Ereğli ilçesinde doğdu. Annesi ve babası o henüz...
Şair (D. 28 Haziran 1929, Göktepe kasabası / Sarıveliler / Karaman – Ö. 29 Ağustos 2018, İstanbul) 28 Haziran 1929 tarihinde Karaman ili Sarıveliler kazası Göktepe kasabasında...
Bu Vatan Toprağın Kara Bağrında Sıra Dağlar Gibi Duranlarındır ORHAN ŞAÎK GÖKYAY Türk edebiyatının en usta şairlerinden biri olan ve edebiyatımızda daha çok "Bu Vatan Kimin?"...
Genç, beyaz, gürbüz kadın, tıpkı zalim âşığının hışmına uğramış evvel zaman cariyesine benziyordu... Soluk basma entarisi parça parçaydı. Gür, kıvırcık, kumral saçları, mermer...
Sadettin Kaplan, 1944 senesinde Ağrı‘nın Patnos ilçesinde dünyaya gelmiştir. İlkokulu Patnos’da okudu. Ortaokulu parasız yatılı olarak Erzurum Lisesi’nde okuduktan sonrasında...
Şair, Yazar ve Gazeteci. Gazeteci yazar Osman Olcay Yazıcı 1953 Trabzon Sürmene doğumluydu. Osman Olcay Yazıcı, 1953’te Trabzon’un Sürmene ilçesine bağlı Küçükdere Nahiyesinin...
Eskişehir’de doğdu. Eskişehir Ziya Gökalp ilkokulunu(1980), Eskişehir İmam-Hatip Orta ve lise kısmını (1987) bitirdikten sonra Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler...