Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet
(Okuma süresi: 11 - 22 dakika)

Yahya Kemal BEYATLi 2 638x330Yahya Kemal Beyatlı, 2 Aralık 1884'te anneannesi Adile Hanım'ın Üsküp'teki konağında doğar. Asıl adı Ahmet Agâh'tır. O doğduğunda daha on dokuz yaşında olan babası İbrahim Naci Bey, onun doğumunu eşi Nakiye Hanım'ın Kur'an-ı Kerîm'inin son sayfasına tarihi ve saatiyla kaydeder.Yahya Kemal'in annesi ve babası, hem mizaç olarak hem de hayata bakış tarzı bakımından birbirinden bir hayli farklıdır.

(Okuma süresi: 6 - 11 dakika)

atabetul hakayikAtabet ül-Hakaayık 12. asrın ilk yarısında, Yüknekli Edîb Ahmed bin Mahmud tarafından ya-zılmış manzum bir ahlâk kitabıdır. Türk ve Acem ülkelerinin meliği- emîr-i âzam Muhammed Dâd İspehsâlâr Beg'e sunulmuştur.

Edîb Ahmed, 11. asır sonlarıyla 12. asrın ilk yarısında yaşamış; Arapça'yı, Farsça'yı öğrenmiş; tefsir, hadîs gibi İslâmî ilimleri tahsil etmiş; takva sahibi, âlim, fâzıl bir Türk şairidir. Gözleri gör-meyen bu Karahanlı devri Türk şairi hakkında kaynaklarda fazla bilgi yoktur.

(Okuma süresi: 3 - 6 dakika)

agahi1874’te Sivas’ın Şarkışla ilçesinin Kılıççı köyünde doğmuştur. Birçok kaynaklar bu tarihte birleşmektedir. Oğlu Vahdi Gerçek’in kaydettiği 1916’da 42 yaşında vefat ettiğini belirten notu da bu tarihte doğduğunu doğrulamaktadır.

Babası köyün varlıklı ailelerinden ve aslen Malatya’nın Arapkir ilçesinin Mestmur köyünden olan Hamza Kâhya’dır. Hamza’nın Himmet ve Mustafa adında iki kardeşi daha vardır. Üç kardeş bilinmeyen bir sebepten dolayı Orta Anadolu’ya göçmüş, Şarkışla’nın Hardal köyüne gelmişlerdir.

(Okuma süresi: 23 - 46 dakika)

hasan yaverHASAN YÂVER’İN “KİTÂB-I FENNİYYE-İ ES‛ÂR” İSİMLİ ESERİ

Belâgatin beyan ve bedi‛ bölümlerinin konularından bazılarını içeren ve artık günümüzde “edebî sanatlar” adıyla kabul gören sanatlar hakkında Divan şairleri tarafından kaleme alınan eserlerin sayısı çok değildir. Genellikle divanların dibâce veya mukaddime kısımlarında şiire ve sanata dair görüşlerini ifade eden şâirler, bu konulara dair ayrı eserler yazmayı pek tercih etmemişlerdir. Edebiyatın aruz, kafiye vb. farklı alanlarına dair konularında yazılmış kitaplarda bu konuların anlaşılmasına yardımcı olması için zaman zaman edebi sanatların bazıları hakkında bilgiler verilmiştir.

(Okuma süresi: 3 - 5 dakika)

otuken otag"Türk gençleri yalvardılar Hakan'a:
Boru çaldır, ruhlarımız uyana...
Cenk edelim, yayılalım cihana:

-Yayılmaktır Türk soyunun turası!
Böyle diyor Oğuz Han'ın yasası!

Hakan dedi: "Anayurt'tan bıkılmaz,
Boş bulunup eve düşman tıkılmaz
Yabancılar çıkarılır, çıkılmaz."

-Toplanınız: vatanınız burası!
Böyle diyor Oğuz Han'ın yasası.

(Okuma süresi: 3 - 6 dakika)

NAMIKKEMALNamık Kemal’in edebiyat anlamında düşünsel gelişmesi üçlü bir etkinin sonucuna bağlanabilir. Fransızcayı öğrenmesi, Şinasi’yle tanışması, Avrupa’yı görmesi bunlardandır. Namık Kemal’in yenilik hareketlerine katılmasında düşünce ve edebiyat alanlarında eskiye karşı çıkmasında Şinasi’nin olumlu etkisi olmuştur. Ama bunu, aşırı ölçüde büyütmemek gerekir. Çünkü bu etki, öğüt ve esinlenme niteliğindedir. Kemal’in ruhsal eğilimleri bu öğüt ve esinleri kabule elverişli olmasaydı, belki de bu tanışma verimli bir sonuç doğurmayacaktı. Mizaçları birbirine uymayan Şinasi ve Kemal yaşamda ve politikada ayrı yollardan gittikleri halde edebiyatta ve yeni düşüncelerin memlekete girmesinde noktasında birleştiler. Her ikisi de bir başlangıç olmaktan çok bir sürekliliği gösterirler.

(Okuma süresi: 4 - 7 dakika)

fuzuli 200503KONUSU VE HAKKINDA GENEL BİLGİLER

    Önce Arap Halk Edebiyatında ortaya çıkan daha sonra yazıya geçerek mesnevilerin konusu haline gelen, Fars ve Türk Edebiyatı’nda da çok sık işlenen,16.yy itibaren Türk Halk Edebiyatının anonim halk hikayelerini de etkileyerek anonim bir halk hikayesine dönüşen meşhur bir aşk hikayesidir.

   Bu hikaye Arap Edebiyatı’nda ortaya çıkmasına rağmen Fars, Türk ve Urdu [1] Edebiyatı’nda daha çok sevilmiş ve üzerinde eserler oluşturulmuş, pek çok mesnevisi de yazılmış bir öykü olmuştur.

(Okuma süresi: 9 - 18 dakika)

Ahmet hamdi tanpınar 200503Ahmet Hamdi TANPINAR (1901-1962) Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatının şâir, hikâyeci, romancı, edebiyat tarihçisi ve denemecisidir. O, geniş yelpazede eserler vermiş bir sanatkârdır.

Şüphesiz onun en bariz vasfı, kendisinin de kabûl ettiği gibi şâir olmasıdır. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şiirleri sayıca az olmakla birlikte, devrinin en güzel şiirlerinden olduğu gerçeği münekkitlerce belirtilmiştir. Tanpınar'ın şiirleri üzerine geniş bir incelemesi bulunan Mehmet KAPLAN bu konuda şunları söylemektedir: "Ahmet Hamdi Tanpınar, bütün hayatı boyunca 'güzel' ve 'mükemmel' şiirler yazmayı düşünmüş, sosyal fayda ve te'sîri mutlak surette reddetmiştir.

(Okuma süresi: 11 - 22 dakika)

namik kemal021.Namık Kemal Kimdir?

Avrupai Türk edebiyatına kesin zafer sağlayan edip, Namık Kemal’dir. Türkiye’de ilk defa, vatan şairi diye şöhret kazanan şair de odur. Namık Kemal, Tanzimat devri Türkiye’sinde bir fikir ve sanat inkılapçısı olarak tanınmış ve kendisine bir milli kahraman gözüyle bakılmıştır. Kalemini yalnız bir sanat vasıtası olarak değil, aynı zamanda bir milli-sosyal mücadele vasıtası olarak kullanan Kemal’in olumlu sonuç veren sosyal mücadeleleri de şunlardır:[1]

(Okuma süresi: 6 - 11 dakika)

ziyagokalp1-ZİYA GÖKALP’İN HAYATI

            Ziya Gökalp 23 Mart 1986 yılında Diyarbakır’da doğmuştur. Kendisine babasının isteği üzerine Mehmet Ziya adı verilmiştir. Babası, Vilayet Evrak Memuru Mehmet Tevfik Efendi, annesi Zeliha Hanım’dır. İlköğrenimini 1883 yılının yazında yaptırdığı Mercimekörtmesi Mahalle Mektebi’nde tamamlamıştır.[1] Eğitimine Diyarbakır’da başlayan Gökalp 1886’da Mektebi Rüştiye-i Askeriyye’ye kaydoldu. Buradan mezun olduktan sonra 1891’de Mülkiye İdadisi’nde eğitimine devam etti. Kendi çabasıyla Fransızca öğrendi. Ayrıca amcasından Arapça ve Farsça dersleri aldı. Tasavvuf ve İslam tarihine ilgi duydu.[2]

(Okuma süresi: 5 - 10 dakika)

necip fazilŞiir, yan anlamları çoğaldıkça, günlük dilden bambaşka bir mecraya geçtikçe, yeni söyleyişler buldukça değer kazanır. Aksi takdirde man­zume olmaktan ileri gidemez. "Şiirde önemli olan düz anlam değil, yan anlamdır. Şiir dilini günlük dilden ayıran niteliklerin biri de ustan çok duyguya bağlılığıdır. Bunun için de seslerin, parça üstü birimlerin önemi büyük -tür."

Necip Fazıl Kısakürek'in Sakarya Türkü­sü2 adlı şiirini bu bağlamda beyit beyit gözden geçirdiğimizde şunları görürüz:

Modernlik değildir "Modernizm" Kumar Türk modernleşmesi sürecinde, Türk tiyatrosu da medenileşme projesinin bir parçası olarak tasarlanmıştır. Aydınlanma çağı düşüncesinin ve...
1932 yılında Hasankale’nin Alvar köyünde doğan Reyhanî’nin asıl adı Yaşar Yılmaz'dır. İran'dan göçen babası önce Kars’a, daha sonra Erzurum'a yerleşir. Okuma yazmayı okula...
Nigar Rafibeyli (Azerice: Nigar Rəfibəyli, d. 23 Haziran 1913, Gence - ö. 10 Temmuz 1981, Bakü), Türk yazar ve şair. Roman ve kısa öykü yazarı olan Anar Rızayev'in annesi ve ünlü...
(d. 16 Nisan 1916, İstanbul - ö. 13 Aralık 1979, İstanbul), Türk şair, öğretmen, çevirmen. Modern Türk şiirinin önde gelen şairlerindendir. Herhangi bir edebi akıma katılmamış;...
1955 yılında Yalvaç (ISPARTA) ’ ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim...
Bu Vatan Toprağın Kara Bağrında Sıra Dağlar Gibi Duranlarındır ORHAN ŞAÎK GÖKYAY Türk edebiyatının en usta şairlerinden biri olan ve edebiyatımızda daha çok "Bu Vatan Kimin?"...
Tokat’ta doğan Suzan Çataloluk ilk ve orta Okulu İstanbul’da, liseyi Erzurum’da bitirdi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Hacettepe Üniversitesi Sosyal...
Şiiri, kristal bir menşurdan geçip binbir renge dönüşen sesli ışıklara benzeten Goethe: "Hayatın da, ölümün de sırrına erip, rûha gömülen bir hazine ve batmayan bir güneşle kucak...
Ahmet Yılmaz Soyyer’in Şiir Dünyası Yılmaz Soyer, ya da şiir dışındaki çalışmalarıyla A. Yılmaz Soyyer, 1960 yılında Konya’nın Ereğli ilçesinde doğdu. Annesi ve babası o henüz...
15 Temmuz 1943'te Gümüşhane'ye bağlı Kelkit ilçesinin Dayısı köyünde doğdu. Ailesinin Kırıkkale'ye göçmesi üzerine ilkokulu orada tamamladı. Ortaokulu Merzifon ve Mersin askeri...
Ayşe YAZICI YAVUZ 1980 Niksar doğumlu. 2003 yılı, Osmangazi Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı mezunu. Aynı üniversite bünyesinde 2004 yılında Tezsiz Yüksek Lisans diploması...
Ömer Lütfi METE Şair, yazar, gazeteci ve senarist. 1950 yılında Rize’nin İyidere ilçesi -eski ismi Aspet diyede bilinen- Fıçıtaşı mahallesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini...
1976 yılında Tarsus’ta doğdu. 2002 yılında Niğde Üniversitesi’nden mezûn oldu. Töre, Kurgan Edebiyat, Siyah-Beyaz Kültür, İnziva, Herfene, Yeni Düşünce, Başarı Edebiyat,...
YETİK OZAN (TURGUT GÜNAY) Yetik Ozan’ın asıl adı Turgut Günay’dır. Ancak o, şiirlerinde kullandığı Yetik Ozan takma adı ile meşhur olmuştur. Prof. Dr. Saim Sakaoğlu Yetik Ozan’ın...
Yavuz Bülent Bâkiler 23 Nisan 1936 , Sivas ’ta doğdu. Şair, yazar , gazeteci, yönetici, avukat. Aslen Azerbaycan göçmeni ailenin çocuğu olan Yavuz Bülent Bâkiler ilk ve orta...