Edebi medeniyet 
Ebedi Medeniyet
(Okuma süresi: 18 - 35 dakika)
Yıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değilYıldız etkin değil
 
Bunu okudun 0%
  • (Romanya, 1941-)
  • Bükreş Üniversitesi’nden mezun oldu.Şair. 1941, Romanya doğumlu. 1965’te Bükreş Üniversitesi’nden mezun oldu. Çeşitli dergilerde şiirleri yayınlandı.
  • Emel, Karadeniz, Çaş, Kalgay, Agora, Kırım Sedası Litera dergi ve gazetelerinde şiirleri yayınlandı. Şiirleri Vatan, Af Kitabı, Bağışlayınız, Dağların Çiçekleri, Tatarii kitaplarında toplandı.
Güner  Akmolla ( d.1941 Aqbaş /  Albeşti, Köstence – Romanya; romen dili ve edebiyatı üniversıte mezunı)
N E D E N ?
 
Neden qorqıp qartbabaylar şu Qırım’ dan qaşqanlar?
Neden urkıp oz Vatannı duşmanlarğa aşqanlar?
Bayır geşıp, bızlar ışıp, başqa topraqlar qarap
Dağılğanlar dort-bır yaqa, asır boyınca cılap!
Dobruca’ğa yerleşkenler “ak topraq” dep, dedeler!
Qırım yaqın, Istanbul’da onday yaqın, degenler!
Asret kozmen qartayğanlar, oz koyım dep, Vatanım!
Onlarındır butün dertım, seslerıdır cılavım!
Yıllar geşıp asırlarğa dertnı turmay anlatqan!
Dobruca’nın koylerınde Hayal bolğan artıq “Han”!
Medrese de oquğanlar Niyazi* men bır seste,
Vatan uşun tırışqanlar, uyan Tatar, degende.
Neden qorqıp bırleşmiymız  asırların sonında?
Neden urkıp tartışamız duşmanların qolında?
Er tuvğan kun bır fırsattır, qaşırmayıq zamannı
Haqqımıznı bız almasaq, tarih untar Tatarnı!
Neden ketken qartbabaylar şu Qırım’dan ayrılıp?
Neşın cılay qartanaylar torunların ostırıp? 
Gurbetlıkte, oksız halde, Tatar halqı oğraşa,
Asırlardır, Tatar halqı, Vatan qarap dolaşa!
Tarihımız onday şanlı, neden qayb bolayıq?
Bastırıqtır qara kunler, neden qorqıp yuqlayıq?
Bır vaqıtta Avrupa’nı qamşılağan Atamız,
Unutmasaq o kunlernı, ozımıznı cöytmamız!
                                                                                       22 – VII – 1993
  • Memet Niyazi Dobruca tatarlarının milli  şiayiri (1878-1931

     KIRIMTATAR   DESTANI                   
                                                
Kara Denız,Kara Denız,                    
Senı süygen ecdadımız                       
Kırım degen Cürt kunagın                   ,
Saldık tarihlerge altın.                        
Giray adlı meşhur hanlar                    
Dunya tarihınde barlar.                       
Karpatlarda ot otlatıp,                        
Tuna ustu kayık salıp,                          
Tatar kolı bolgan denız !                     
Yedi yüznun  otuzunda                       
Bilge Qağan tarih yaza                           
Otuz tatar,dokuz tatar,                         
Yetmış binden kabile bar.                    
Kaşğarlının kitabında                          
Alaymızga turk dep ayta.                       
Thomsen,Pittard bıznı yazğan                
Deşt-i Kıpçak ad salınğan.                      
Ta kaş yerde hanlık kurğan.                  
Destan,gazel,ana tılı yarata,                                      
Putun millet şın aytmaknı uydura.            
Oz tılımde milli durku şalaman            
Ayu Taudan ,Yalta’ğada baraman.          
Medresege zıncır sala Giray – han           
Tercüman’nı Gaspirali şığarğan.              
Tabiyat,bılgı,ornek bolıp aytılgan.          
Onuşuncü asırlarda tılımız bek tanılğan,
Kırımtatar edebiyatı o zamanda kurulğan.
Kırım,Kırım,Yeşıl Ada,                        
Şiir yazgan han sarayda.                          
Qazan, Qırım ve Astrahan                          
Altın Ordu dep aytılgan.                            
Yarım dunya onqı bolğan                          
Altın Ordu Devlet kurğan...                       
At koşısı, kureş,bayram,                             
Tatarlardan dunya qorqqan.                       
Doquz tatar şay cayılğan !                              
Eskı Kırım,Bakçesaray,                                   
Al kelyatır bızım alay !                                   
Butun dunya oga karay !                               
Ustundekı zırk caltıray,                                
Atı şabışmadan turmay,                                   
Ya Akmesçıt,Yalta, Kezleu                          
Koy, qasaba,Tanrı tızeu.                                    
Qalkımızın colı kolay,                                      
Dunya şımdı bızge karay !                                
Bırlık millet şay keneşe,                                    
Altın Ordı Çın’ge cete !                                  
Kırım,Kazan ve Astrahan,                               
Moskova’ga korkı salgan.                                
Devlet Giray ot caqqanda,                           
Moskova’nı qorqıtqanda,                                  
Toban canıp atlağanda...                             
Ekı cenknın arasında                                        
Medresenı han aştıra !                                      
Şeer  ose, qasabalar,                                          
Koyler yasay bayram toylar !                           
Camı,şeşme, mektep aşa,                                 
Tatar halqı oqup arta.                                      
Sayalmaymız asırlarnı,                                 
Etraf millet artta qaldı...                                
Barış bola, anlaşmalar,                                   
Cenkte zafer qazanalar!                                 
Ay tatarlar,ay tatarlar!                                  
Polon,leton,asker ala,                                     
Moldova’ga Ştefan şakıra !                                                                            
Tatarlarman zafer bola !                                    
“Cenılmegen” dep aytıla !                              
Paris,Viena,qorqı tuya !                                   
Pomeşikler koy toplaylar,                           
Fakir tatar şay cılaylar,                                    
Azamatlar ete yardım,                                   
Qırım pıte,pıte Kırım !
                                 
Bin yedı yüz seksen uşte                                 
Şahingiray tahttan tuşe.                                 
Potemkinler qılıştan geşıre                            
Caş tatarlar qılıştan geşe.                              
Şeer sone,qasabalar,                                         
Cürttan kaşa,vay,tatarlar !                                
Hak,hüriyet alınğanda,                                   
Namus,tarla,satılğanda,                                  
Qayda qaşsın millet,qayda ?                          
Dobruca’ga yerleştıler                                   
Turkiye’ge kop kettıler !                              
Putun dunya kordı bonı,                             
Acımadı...acımadı...                                     
Dobruca’nın koylerınde,                              
Kırım dertı otmeklıkte                                
Tatar bekliy kurtuluşnu                             
Oz Vatanğa qavuşunı                                                                
Şo Kırım’da bayram kunı!                        
Bin sekız yüz yetmış sekız,                         
Turkiye’ge ta koşemız !                                   
Bin dokuz yüz onekıde,                                 
Tatar koşe,koşe kene !                                     
“Zengın bolsan,bo dunyada,                      
Uş koşude pıter para !                                 
Degen ata sozu bızge !                                   
Koşmelermen millet uzule,uzule                      
Cıgıtlerımız marebege ...şehitlıkke...              
Onsekız May ‘ kırk dortınde                             
Tatar halqı vay, surgunde !                                    
Putun millet surgun bola,                                
Şo Kırım’dan tatar cöytıla !                         
Oz kulunden  tırılgen kuş                              
Milletımız boldı sonsuz !                                
Bırleştırdı bıznı surgun,                                   
Qaytıp keldık epımız bugun !                        
Vatanımız bızım Qırım !                                   
Dobruca’da  bugun kene tatar bar !                                                         
Vatan cölın qarap  adım atalar !                   
O balaban Turkiye’de bar kop tatar                                                                
Sınırların aşılmasın olar beklep turalar !        
Tarı bızdiy şaşılğandır armanğa                 
Bekliycekmız qaytu kunun Vatanğa !           
Bıznı Vatan  cöytmayım dep şaqıra,          
Şehitlerın yıldızları kok ustunde cayıla.            
Vatan bekliy tatarlarnı,bıznı Vatan arzıla !          
                                                                  
                                             30 Ağustos 2008 Tekfürköy, Romanya    
                       Tılım                                                 
                                       Güner   Akmolla
Tılınnı cöytqan bır tatar yazarı...               
Bırıncı sözımde tuyaman zornı                
Yuqardan, aşadan, onımdan, soldan,      
Yabancı sözlerdır qarşımda bolğan!        
Asırlar artımda bır yaman gul aşqan      
O menım şaire Qırım Tatar lafımdan!      
Pıqare, ğaripçık, unutulğan zamanda,                                                                                                                  
„Kım ala tılınnı?”dep, aytalar mağa...
      
Zamannı cengen kitaplar aşsam,                                                                                                                             
Niyazi, Çelebi, Necip’nı oqusam,             
O zaman ışımden qunaqlar taşa,                
Ne yaqşı tılımız bar eken, Maşalla!           
Irımek vaqtında milletım menım,                
Öz tılın qorumaq zamannı geştın,               
Ne yazıq, ne yazıq,atalar sözüne,                                                                                                     
Cöytılıp toplaşmaq yaqışmazmı bızge?   
Tılınnı cöytqan bır qırım yazarı,              
XXI-cı yüzyılda qoruycaqmı onı?    
Etrafta bılgen yoq, kım oquy tılınnı?    
Degende cemiyet, cavuşımda pıttı!          
Aytınız babaylar, anaylar aytınız,            
Tuşunıp, bırleşıp,ballarğa aytınız.          
Yanlış mı, cırlasam öz ana tılımde!?                                                                                                
Aytınız sız mağa, süygen tılımde!          
 Eskı Zagra -  Stara Zagore                               
 13 XI.2003; trenmen Bulgaristandan     
Romanya’ğa geşkende...
                                             
                                                                     
                        QIPÇAQ  QARTBABAMIN KOLGESI
Ebet, ekımızın qıpçaq qartbabamızın kolgesı                                                                                             
Asırlar ışınde taularnı dolaşa, Buceaqta ızı.                                                                                         
Ayday “Ford” arabasınI  rumın-qıpçaq qızı,                                                                                            
Asırlarnı atlay bılıngen tarihı, efsanesı.
Boyerlerde atalar devletlerını qurğanlar                                                                                                 
Qorqılı qaber cetışe - kelyatır mongollar!                                                                                                
Şamırdan arabalar inlenıp kete, ezıle insanlar,                                                                                                
Asırlar ağa, qarışıp milletler em ole, emde doğalar!
Koknın togeregı tarihte sone, olmeden aylanıp kele,                                                                                                      
Teren taularda cenkten orılgen hatıravlar olay yuksele!                                                                                                
Qalaular bar, Hanların amamları ala bekçılık ete...                                                                                  
Obalar egılgen, kemıklermen qılışlar zamanman ezıle.
Qıpçaq qartbabamın ızı zamanlarnı  atlatqan,                                                                                      
Bugun onın tılı zengın alınde, asıl şiirce tıl  bolğan.                                                                                                  
Mırağan qalelerden, eskı kodekslerden aqiqat tırıle,                                                                            
Aqiqat cöytılmay, fikirde ve şiirde yaşap tırıle!
Serbestlık şarqını ayta, şiirnı ve masalnı canılaştıra,                                                                                 
Qıpçaq qartbabam Toqsebenlerde bekçı qalıp tura.                                                                                           
Toqseben de, Toqıs-ırulerde, zamannı cenıp oskenler,                                                                
Koy bugun carıqqa aşıla, dünyağa cayıla, keneşe şairler.                                                                       
*                                   28 Temmuz  2017, Toqsoben, Basarabya – Moldova Cumhuriyetı

More articles from this author

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

15 Temmuz 1943'te Gümüşhane'ye bağlı Kelkit ilçesinin Dayısı köyünde doğdu. Ailesinin Kırıkkale'ye göçmesi üzerine ilkokulu orada tamamladı. Ortaokulu Merzifon ve Mersin askeri...
Yavuz Bülent Bâkiler 23 Nisan 1936 , Sivas ’ta doğdu. Şair, yazar , gazeteci, yönetici, avukat. Aslen Azerbaycan göçmeni ailenin çocuğu olan Yavuz Bülent Bâkiler ilk ve orta...
Bu Vatan Toprağın Kara Bağrında Sıra Dağlar Gibi Duranlarındır ORHAN ŞAÎK GÖKYAY Türk edebiyatının en usta şairlerinden biri olan ve edebiyatımızda daha çok "Bu Vatan Kimin?"...
(d. 16 Nisan 1916, İstanbul - ö. 13 Aralık 1979, İstanbul), Türk şair, öğretmen, çevirmen. Modern Türk şiirinin önde gelen şairlerindendir. Herhangi bir edebi akıma katılmamış;...
1955 yılında Yalvaç (ISPARTA) ’ ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketinde yaptı. Yüksek öğrenimini de Kırşehir ve İstanbul’da tamamladı. Çeşitli gazete ve dergilerde (Bizim...
Ahmet Yılmaz Soyyer’in Şiir Dünyası Yılmaz Soyer, ya da şiir dışındaki çalışmalarıyla A. Yılmaz Soyyer, 1960 yılında Konya’nın Ereğli ilçesinde doğdu. Annesi ve babası o henüz...
1932 yılında Hasankale’nin Alvar köyünde doğan Reyhanî’nin asıl adı Yaşar Yılmaz'dır. İran'dan göçen babası önce Kars’a, daha sonra Erzurum'a yerleşir. Okuma yazmayı okula...
Şiiri, kristal bir menşurdan geçip binbir renge dönüşen sesli ışıklara benzeten Goethe: "Hayatın da, ölümün de sırrına erip, rûha gömülen bir hazine ve batmayan bir güneşle kucak...
Nigar Rafibeyli (Azerice: Nigar Rəfibəyli, d. 23 Haziran 1913, Gence - ö. 10 Temmuz 1981, Bakü), Türk yazar ve şair. Roman ve kısa öykü yazarı olan Anar Rızayev'in annesi ve ünlü...
Necmettin Halil Onan (1902, Çatalca, Kocaeli - 17 Ağustos 1968, İstanbul), Türk şair, öğretmen, akademisyen, edebiyat tarihçisi. Türk edebiyatının artık klasikleşmiş eseri olan...
Abdullah SATOĞLU Öyle bir insan tasavvur ediniz ki, hayatında şöhretten, şehvetten, kinden, alayıştan, mevkiden ve paradan hoşlanmamış; hiçbirşeye sadakada sarılmamış, istediği...
1976 yılında Tarsus’ta doğdu. 2002 yılında Niğde Üniversitesi’nden mezûn oldu. Töre, Kurgan Edebiyat, Siyah-Beyaz Kültür, İnziva, Herfene, Yeni Düşünce, Başarı Edebiyat,...
Adını Türk edebiyatına “Destan Şairi” olarak yazdırmış bir büyük ismi: Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu’nu, 21 Ağustos 1992 günü kaybetmiştik. Çok yetenekli bir şair, çok kıymetli...
Ömer Lütfi METE Şair, yazar, gazeteci ve senarist. 1950 yılında Rize’nin İyidere ilçesi -eski ismi Aspet diyede bilinen- Fıçıtaşı mahallesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini...
1936 yılında Balıkesir, Gönen İlçesi Paşaçiftlik Köyü’nde doğdu. İlkokulu köyünde, ortaokulu Bandırma’da bitirdi 1955 de Hv. Asb. Tek. Okulu’na girdi. 1957 de Türk Hava...